Việc xác định tôm ăn bao nhiêu cữ mỗi ngày đóng vai trò quan trọng trong hiệu quả nuôi trồng và phòng ngừa các bệnh về tiêu hóa. Việc cho tôm ăn đúng cữ giúp tối ưu chi phí và tăng trưởng ổn định. Tìm hiểu cùng BIOGENCY ngay tại bài viết dưới đây để tính toán số cữ ăn phù hợp, giúp xây dựng chế độ cho ăn khoa học, hiệu quả hơn.
Vì sao cần quan tâm đến số cữ cho tôm ăn?
Nhiều người nuôi tôm lầm tưởng rằng cho tôm ăn thật nhiều sẽ giúp tăng trưởng nhanh hơn. Tuy nhiên, khi khẩu phần ăn vượt quá nhu cầu tiêu hóa của tôm, lượng thức ăn dư thừa sẽ bị phân hủy trong ao, làm tăng các khí độc như Amoniac (NH3) và Nitrit (NO2–), khiến chất lượng nước giảm nhanh, tạo áp lực lên hệ miễn dịch dẫn đến tôm bị stress, chậm lớn.
Việc cho ăn không đúng cữ còn khiến hiệu suất chuyển đổi thức ăn (FCR) tăng cao, đồng nghĩa với việc tôm hấp thu kém dưỡng chất từ thức ăn. Điều này không chỉ làm giảm tốc độ tăng trưởng mà còn gây lãng phí nghiêm trọng về chi phí. Trong dài hạn, người nuôi sẽ phải chi nhiều hơn cho thức ăn mà năng suất thu hoạch lại không cải thiện tương xứng.
Bên cạnh đó, dư thừa thức ăn khiến đáy ao nhanh ô nhiễm, tạo điều kiện cho vi khuẩn gây bệnh phát triển. Tôm dễ mắc các bệnh đường ruột, phân trắng hoặc EMS nếu không kiểm soát khẩu phần ăn hợp lý. Việc xác định tôm ăn bao nhiêu cữ là chìa khóa duy trì sức khỏe đàn tôm. Đồng thời giúp tối ưu chi phí và tăng hiệu quả vụ nuôi.
Cho tôm ăn bao nhiêu cữ là đủ?
Xác định tôm ăn bao nhiêu cữ mỗi ngày không có con số cố định mà cần linh hoạt theo từng giai đoạn phát triển, tập tính ăn và điều kiện ao nuôi. Nếu cho ăn đúng thời điểm và đúng số cữ, tôm sẽ phát triển ổn định, hạn chế bệnh và tối ưu chi phí thức ăn.
Cho tôm ăn bao nhiêu cữ dựa trên giai đoạn phát triển
– Giai đoạn ương tôm giống (18 – 20 ngày đầu)
Ở giai đoạn này, tôm được nuôi trong hồ nhỏ có mái che với mật độ cao từ 2.000 – 12.000 con/m3. Nhu cầu dinh dưỡng lúc này rất cao do tôm còn yếu và đang trong quá trình hình thành sức đề kháng ban đầu.
Trong 2 – 3 ngày đầu, tôm được cho ăn 7 – 9 lần/ngày bằng thức ăn dạng bột hoặc mảnh siêu nhỏ, chứa 40 – 50% đạm. Tùy ngày tuổi, khẩu phần được điều chỉnh như sau:
- Ngày 2: Khoảng 50 – 60g/100.000 con/lần.
- Ngày 5: Tăng lên 300 – 400g/100.000 con/lần.
- Ngày 10: Khoảng 500 – 600g/100.000 con/lần.
- Ngày 15: Khoảng 750 – 800g/100.000 con/lần.
- Ngày 20: Đạt mức 1–1,5kg/100.000 con/lần.
Khi tôm đạt size 1.300–1.500 con/kg, có thể tiến hành san thưa và chuyển sang giai đoạn nuôi thương phẩm.
– Giai đoạn tôm lứa (nuôi 30 ngày tiếp theo)
Tôm sau khi ương được thả sang hồ lớn hơn (1.200 – 1.500 m2), mật độ nuôi khoảng 500 – 700 con/m2. Thức ăn dạng viên 1.2mm – 1.7mm, giàu đạm 42 – 43%, phù hợp cho giai đoạn phát triển nhanh. Số cữ ăn lúc này là 5 – 6 lần/ngày, cụ thể:
- Ngày 25: Cho ăn 2 – 2,5kg/100.000 con/lần.
- Ngày 30: Tăng lên 4 – 6kg/100.000 con/lần, điều chỉnh tùy theo thời tiết, sức khỏe tôm, tình trạng lột xác.
– Giai đoạn nuôi tôm thương phẩm (sau 30 ngày trở đi)
Đây là thời điểm nuôi về size lớn để xuất bán. Mật độ được giảm xuống còn 200 – 300 con/m2. Tôm ăn thức ăn size lớn hơn (1.7 – 2.0mm) có đạm cao từ 43 – 45%. Số cữ vẫn duy trì 3 – 4 lần/ngày nhưng khẩu phần sẽ thay đổi tùy theo size tôm:
- Tôm size 100 – 150 con/kg: Ăn 13 – 14kg/lần (chia ra ăn 6 lần).
- Tôm size 80 – 100 con/kg: Ăn khoảng 8 – 10kg/lần (5 cữ/ngày).
- Tôm size 70 – 80 con/kg: Giảm còn 7–8kg/lần (5 cữ/ngày).
Cho tôm ăn bao nhiêu cữ dựa trên hành vi ăn
Việc quan sát phản ứng ăn mồi của tôm sau khoảng 30 – 45 phút là cách hữu hiệu để điều chỉnh khẩu phần. Nếu lượng thức ăn còn sót lại nhiều trong sàng, nên giảm số lượng cho lần sau để tránh dư thừa.
Trường hợp tôm ăn nhanh và hết sạch thức ăn trong thời gian ngắn, có thể cân nhắc tăng thêm một lượng nhỏ, nhưng không nên điều chỉnh đột ngột để tránh gây sốc đường ruột. Việc điều chỉnh từ từ giúp hệ tiêu hóa của tôm thích nghi tốt, hạn chế nguy cơ rối loạn hoặc nhiễm bệnh đường ruột.
Cho tôm ăn bao nhiêu cữ dựa trên sức khỏe và điều kiện môi trường
Tình trạng sức khỏe và chất lượng nước ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu ăn của tôm. Khi ao nuôi bị ô nhiễm, thiếu oxy hoặc nồng độ NH3 vượt ngưỡng cho phép, tôm thường có biểu hiện ăn ít hoặc bỏ ăn. Lúc này, cần cắt giảm khẩu phần, đồng thời xử lý môi trường ao và theo dõi sức khỏe đàn trước khi đưa tôm trở lại chế độ ăn bình thường.
Cách tính toán số cữ ăn cho tôm đơn giản
Để quản lý lượng thức ăn hiệu quả, người nuôi thường dựa vào hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR). Trong mô hình nuôi tôm thâm canh, FCR lý tưởng dao động từ 1.0 – 1.3. Nếu chỉ số này vượt mức cho phép, rất có thể khẩu phần ăn đang dư thừa hoặc chất lượng thức ăn chưa đảm bảo. Công thức tính cơ bản như sau:
FCR = Tổng lượng thức ăn sử dụng (kg) / Tổng sinh khối tôm thu hoạch (kg)
Khi hệ số FCR có xu hướng tăng cao, cần đánh giá lại phương pháp cho ăn hiện tại: thời gian, số lần trong ngày và cách phân bổ thức ăn trong ao. Dưới đây là một số lưu ý quan trọng để tính và điều chỉnh số cữ ăn hợp lý:
- Lựa chọn thức ăn chất lượng: Ưu tiên các dòng thức ăn có độ đạm phù hợp, dễ phân giải, giúp tôm tiêu hóa nhanh và hấp thụ triệt để dưỡng chất.
- Rải đều thức ăn trong ao: Tránh dồn thức ăn một chỗ khiến tôm tranh giành hoặc có vùng không có thức ăn, gây mất cân bằng trong đàn.
- Kết hợp men vi sinh đường ruột: Bổ sung định kỳ các chủng lợi khuẩn giúp ổn định hệ tiêu hóa, giảm rủi ro bệnh đường ruột và tăng khả năng hấp thụ dinh dưỡng.
- Tránh cho ăn vào thời điểm bất lợi: Ví dụ như sau mưa lớn, khi thay nước hoặc xuất hiện hiện tượng tảo tàn, các thời điểm này có thể khiến tôm bỏ ăn hoặc rối loạn tiêu hóa.
- Theo dõi hành vi ăn và ghi chép hàng ngày: Việc ghi nhật ký cho ăn giúp người nuôi nắm được sức ăn của tôm theo từng giai đoạn, làm cơ sở điều chỉnh lượng và số cữ phù hợp.
Việc xác định tôm ăn bao nhiêu cữ là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả vụ nuôi. Cho ăn đúng cách không chỉ giúp tôm tăng trưởng nhanh, khỏe mạnh mà còn tiết kiệm chi phí thức ăn, giảm thiểu rủi ro bệnh tật. Để được tư vấn kỹ hơn về dinh dưỡng và các giải pháp cải thiện đường ruột tôm, bà con hãy liên hệ BIOGENCY qua HOTLINE 0909 538 514.
>>> Xem thêm: 5 lý do không nên cho tôm ăn khi trời mưa, giông bão
