Phát triển bền vững là con đường tất yếu để Việt Nam thực hiện hóa khát vọng thịnh vượng bền lâu khi mà thế giới đang phải đối mặt với thách thức môi trường chưa từng có. Vậy yếu tố này có mối liên hệ như thế nào với bảo vệ môi trường? Bạn hãy cùng BIOGENCY cùng tìm hiểu nội dung này và các chính sách bảo vệ môi trường của Việt Nam để phát triển bền vững trong bài viết dưới đây nhé!
Phát triển bền vững là gì?
Bản chất của phát triển bền vững là tăng trưởng kinh tế gắn liền với việc cân bằng tinh tế giữa các lợi ích đối kháng. Đây là quá trình phát triển thông minh, đáp ứng mọi nhu cầu thiết yếu của xã hội đương đại, đồng thời đảm bảo các thế hệ tương lai vẫn có đủ điều kiện để tiếp tục phát triển. Triết lý này được xây dựng trên nền tảng 3 trụ cột vững chắc, tạo nên mô hình 3P đầy sức mạnh:
- Trụ cột kinh tế: Kiến tạo nền kinh tế tăng trưởng thông minh, tạo ra sự thịnh vượng và ổn định mà không làm cạn kiệt nguồn tài nguyên quý báu. Đây là sự phát triển có trách nhiệm, tránh những hậu quả tiêu cực kéo dài.
- Trụ cột xã hội: Xây dựng xã hội công bằng và đoàn kết, nơi mọi thành viên đều có cơ hội tiếp cận giáo dục chất lượng, chăm sóc sức khỏe toàn diện và việc làm ổn định. Đây là nền tảng cho một cộng đồng hài hòa và bình đẳng.
- Trụ cột môi trường: Bảo vệ và nuôi dưỡng môi trường tự nhiên cho các thế hệ mai sau. Điều này được thực hiện thông qua việc kiểm soát ô nhiễm, bảo tồn đa dạng sinh học và khai thác tài nguyên một cách thông minh, bền vững.
Bảo vệ môi trường là gì?
Theo khoản 1 và khoản 2 Điều 3 của Luật Bảo vệ môi trường 2020, môi trường là tổng thể các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo, có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, bao trùm con người và tác động trực tiếp đến mọi khía cạnh đời sống, kinh tế, xã hội cũng như sự tồn tại và phát triển của con người, sinh vật và tự nhiên.
Hoạt động bảo vệ môi trường giống như một hệ thống các biện pháp tổng thể từ phòng ngừa và hạn chế các tác động tiêu cực đến môi trường, ứng phó hiệu quả với sự cố môi trường, cho đến khắc phục tình trạng ô nhiễm và suy thoái, cải thiện chất lượng môi trường sống. Đồng thời bao gồm việc sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, bảo tồn đa dạng sinh học và ứng phó chủ động với biến đổi khí hậu.
Mối liên hệ giữa phát triển bền vững và bảo vệ môi trường
Cột mốc lịch sử đánh dấu sự thống nhất toàn cầu về phát triển bền vững chính là Hội nghị thượng đỉnh Trái đất về môi trường và phát triển tại Rio de Janeiro năm 1992 và Hội nghị thượng đỉnh thế giới về phát triển bền vững tại Johannesburg năm 2002. Tại đây, cộng đồng quốc tế đã thống nhất rằng phát triển bền vững là tiến trình phát triển có sự kết hợp hài hòa và thông minh giữa ba trụ cột then chốt là kinh tế – tiến bộ xã hội và bảo vệ môi trường.
Trong đó, môi trường đóng vai trò là yếu tố quyết định trong phương trình phát triển bền vững. Đây vừa là nền tảng cung cấp nguyên liệu và không gian cho mọi hoạt động sản xuất, vừa là thước đo đánh giá mức độ giàu nghèo của mỗi quốc gia. Nhiều quốc gia trên thế giới đã chứng minh rằng việc khai thác thông minh tài nguyên để xuất khẩu, đổi lấy ngoại tệ và công nghệ tiên tiến chính là chìa khóa dẫn đến thịnh vượng.
Mối quan hệ giữa môi trường và phát triển bền vững kinh tế – xã hội có tính chất hai chiều và tương tác liên tục. Môi trường vừa là sân chơi vừa là đối tượng của quá trình phát triển, trong khi các hoạt động phát triển lại là nguyên nhân tạo nên những biến đổi trong môi trường. Bảo vệ môi trường chính là đầu tư cho sự phát triển của kinh tế và xã hội. Đây không chỉ là trách nhiệm của hiện tại mà còn là di sản quý báu để lại cho tương lai.
Chính sách bảo vệ môi trường để phát triển bền vững tại Việt Nam
Với tầm nhìn chiến lược về tương lai, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn công nghiệp hóa và hiện đại hóa, Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị số 36-CT/TW ngày 25/6/1998, thể hiện quyết tâm “Tăng cường công tác bảo vệ môi trường trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”.
Chỉ thị này đã khẳng định một cách mạnh mẽ: “Bảo vệ môi trường là vấn đề sinh tử của đất nước và nhân loại; là sứ mệnh mang tính xã hội sâu sắc, gắn bó mật thiết với cuộc đấu tranh xóa đói giảm nghèo trong từng quốc gia, cũng như cuộc đấu tranh vì hòa bình và tiến bộ trên phạm vi toàn cầu”.
Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã vạch ra con đường phát triển kinh tế – xã hội 2021 – 2030 với tầm nhìn đến 2045, trong đó nhấn mạnh: “Thúc đẩy phát triển bền vững nhanh chóng và vững chắc, dựa trên nền tảng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số“. Đồng thời, văn bản cũng thể hiện quyết tâm kiên định với lộ trình và mục tiêu phát triển bền vững toàn diện.
Hệ thống pháp luật về bảo vệ môi trường đã được hoàn thiện qua Luật Bảo vệ môi trường số 55/2014/QH13 được Quốc hội thông qua ngày 23/6/2014, thay thế Luật năm 2005 và chính thức có hiệu lực từ 01/01/2015. Tiếp theo đó, Luật Bảo vệ môi trường 2020 đã được ban hành để tiếp tục hoàn thiện hơn nữa khung pháp lý.
Thành quả đạt được năm 2019 đã chứng minh hiệu quả của các chính sách. Cụ thể, nguồn thu từ tài nguyên đạt kỷ lục với thu từ đất đạt hơn 172.000 tỷ đồng tính đến ngày 25/12/2019, chiếm 11% tổng thu ngân sách trong nước. Công tác quản lý và bảo vệ môi trường đã có bước chuyển mình mạnh mẽ từ nhận thức đến hành động của toàn hệ thống chính trị và xã hội.
Ngoài ra, Việt Nam đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp then chốt như hoàn thiện hệ thống pháp luật bảo vệ môi trường; xây dựng bộ máy quản lý nhà nước về môi trường từ trung ương đến cơ sở; đẩy mạnh đào tạo đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật và quản lý chuyên về môi trường; đầu tư mạnh mẽ vào các chương trình, dự án phát triển kinh tế – xã hội có ý nghĩa sâu sắc đối với bảo vệ môi trường.
Nhìn chung, phát triển bền vững và bảo vệ môi trường không nên chỉ là mục tiêu hay định hướng của một quốc gia hay tổ chức riêng rẽ nào. Đây phải là trách nhiệm, sự cam kết và đồng lòng của mọi tổ chức, cá nhân và quốc gia trên toàn cầu. Để không bỏ lỡ những bài viết liên quan, bạn đừng quên theo dõi website của BIOGENCY hoặc liên hệ với chúng tôi qua HOTLINE 0909 538 514 nhé!
>>>Xem thêm: Xử lý ô nhiễm môi trường bằng vi sinh Microbe-Lift
