Hiện tượng tôm cụt râu không chỉ phản ánh bệnh lý mà còn là tín hiệu báo động môi trường ao đang suy thoái, cần đặc biệt lưu ý để tránh thiệt hại lớn. Bài viết này, bà con hãy cùng BIOGENCY điểm qua nguyên nhân và hướng xử lý để chủ động phòng ngừa nhé!
Tôm cụt râu, nguyên nhân do đâu?
Có nhiều nguyên nhân khiến tôm cụt râu như do tác động cơ học, môi trường, vi sinh, hoá học,… Bà con cần trang bị, nắm rõ từ đó chủ động phòng tránh, đồng thời xác định chính xác nguyên nhân để có hướng xử lý kịp thời khi gặp phải.
– Tôm cụt râu do môi trường ao nuôi kém chất lượng:
Tôm bị cụt râu chủ yếu do môi trường nước ao nuôi đang có vấn đề, điển hình như:
- Hàm lượng amoniac (NH₃), nitrit (NO₂⁻) và khí độc trong ao tăng cao khiến tôm bị kích ứng, tổn thương râu và chân.
- Độ pH, kiềm, độ mặn, nhiệt độ biến động đột ngột cũng khiến lớp vỏ ngoài bị mềm hoặc dễ gãy, dẫn đến râu bị tổn thương.
- Bùn đáy ao dày, nước đục, nhiều chất hữu cơ tạo môi trường cho vi khuẩn có hại phát triển mạnh, tấn công vào phần râu tôm, gây nhiễm trùng, lở loét, dẫn tới hoại tử và ăn mòn râu.
– Tôm cụt râu do va chạm, mật độ thả nuôi quá dày:
Khi mật độ nuôi cao, tôm thường xuyên va chạm, cắn nhau trong quá trình bắt mồi hoặc lột xác, dẫn đến râu bị gãy hoặc đứt. Bên cạnh đó, việc sử dụng quạt nước, sục khí mạnh, dòng chảy không hợp lý cũng có thể làm râu tôm bị cuốn, va vào thành bể hoặc thiết bị gây cụt râu.
– Tôm cụt râu do nấm, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng:
Một số tác nhân như nấm Fusarium, vi khuẩn Vibrio spp., hoặc ký sinh trùng dạng sợi thường bám vào râu tôm, làm râu chuyển màu trắng, đục, giòn và dễ gãy. Tình trạng này nếu không xử lý sớm có thể lan rộng sang chân, đuôi hoặc phần giáp đầu ngực, gây viêm nhiễm, hoại tử.
– Tôm cụt râu do dinh dưỡng không cân đối:
Thiếu các khoáng vi lượng (như Ca, Mg, Zn, Cu) hoặc thiếu vitamin C, E khiến quá trình tạo vỏ và phục hồi mô tổn thương của tôm bị cản trở. Khi đó, râu tôm yếu, dễ gãy, chậm mọc lại sau khi bị thương.
Tôm cụt râu, ảnh hưởng như thế nào?
Tôm bị cụt râu không xa lạ với bà con nuôi trồng, tuy nhiên trong nhiều trường hợp hiện tượng tôm bị đứt râu là lời cảnh báo sức khỏe tôm đang bị đe doạ.
Khi tôm bị cụt râu sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tốc độ tăng trưởng và năng suất vụ nuôi:
- Giảm khả năng bắt mồi: Tôm sử dụng râu để cảm nhận, tìm kiếm thức ăn. Khi mất râu, tôm khó định hướng, giảm khả năng ăn, dẫn đến tăng hệ số FCR, lãng phí thức ăn.
- Sức đề kháng suy giảm: Râu bị tổn thương là cửa ngõ cho vi khuẩn xâm nhập, làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh như hoại tử, đốm trắng, EMS.
- Tôm phát triển không đồng đều: Do giảm khả năng cạnh tranh thức ăn, đàn tôm dễ phân đàn, kích cỡ không đồng nhất, ảnh hưởng đến năng suất thu hoạch.
- Tăng chi phí nuôi trồng: Hệ thống phải thường xuyên xử lý nước, bổ sung khoáng, vi sinh hoặc thay nước nhiều lần, gây tốn kém và ảnh hưởng môi trường xả thải.
Giải pháp quản lý, phòng ngừa tôm cụt râu hiệu quả và bền vững
Khi phát hiện tôm bị cụt râu, bà con tiến hành kiểm tra môi trường ao (DO, pH, NH3, NO2, kiềm) để điều chỉnh, nếu chỉ số khí độc cao cần xử lý ngay để giảm độc. Tiếp đó bà con tiến hành “ép khuẩn” nhằm làm suy yếu vi khuẩn. Nếu ao nhiễm khuẩn nặng, bà con tiến hành diệt khuẩn bằng Iodine, Chlorine, BKC,…
Bà con lưu ý, sử dụng hóa chất diệt khuẩn đúng loại, đúng liều lượng, tránh gây sốc tôm, tiêu diệt luôn vi sinh có lợi, làm mất cân bằng hệ vi sinh trong ao. Sau khi ép khuẩn nên bổ sung vi sinh có lợi để tạo khuẩn mới. An toàn và được khuyến khích hơn bà con nên ưu tiên sử dụng men vi sinh để diệt khuẩn.
Để phòng ngừa tình trạng tôm cụt đuôi, bà con cần áp dụng các biện pháp sau:
– Cải thiện môi trường ao nuôi:
- Xi phông đáy định kỳ để loại bỏ cặn bã, thức ăn dư, phân tôm.
- Thay nước từng phần (10 – 20%) nếu các chỉ tiêu NH₃, NO₂⁻, TSS cao.
- Duy trì pH ổn định 7.5 – 8.2, kiềm 120 – 160 mg/l, nhiệt độ ổn định.
- Sục khí đều khắp ao, đặc biệt ở khu vực đáy để tránh vùng yếm khí.
– Bổ sung khoáng và vitamin cho tôm:
- Định kỳ bổ sung khoáng tổng hợp, Ca, Mg, Zn, Cu giúp cứng vỏ và tái tạo mô râu.
- Cho ăn thêm vitamin C, E, men tiêu hóa, acid amin để tăng sức đề kháng, phục hồi nhanh các tổn thương.
- Tránh cho ăn quá mức hoặc dùng thức ăn kém chất lượng dễ làm ô nhiễm nước.
– Hạn chế va chạm và kiểm soát mật độ:
- Điều chỉnh mật độ nuôi phù hợp (tối đa 200 – 250 con/m² với hệ thống siêu thâm canh).
- Sắp xếp quạt nước hợp lý, tránh dòng chảy mạnh dồn tôm vào thành ao.
- Khi tôm đang lột xác, hạn chế tác động mạnh hoặc thay nước đột ngột.
– Sử dụng men vi sinh xử lý nước và đáy ao:
Đây là giải pháp bền vững và an toàn giúp khống chế vi khuẩn có hại, phân hủy chất hữu cơ, ổn định môi trường lâu dài. BIOGENCY gợi ý bà con tham khảo men vi sinh thuỷ sản từ thương hiệu Microbe-Lift với các ưu điểm vượt trội sau:
- Chứa chủng Bacillus, Nitrosomonas, Nitrobacter hoạt tính mạnh, giúp phân hủy nhanh chất thải hữu cơ, dầu mỡ, thức ăn dư, giảm NH₃, NO₂⁻.
- Cải thiện độ trong nước, hạn chế khí độc, giúp tôm giảm stress, hạn chế cụt râu, mòn râu.
- Giúp ổn định hệ vi sinh ao nuôi, ức chế Vibrio và nấm sợi gây bệnh trên râu, chân, đuôi tôm.
- Men vi sinh an toàn tuyệt đối, không gây sốc tôm và có thể dùng định kỳ để phòng bệnh.
Cách dùng gợi ý từ BIOGENCY: Dùng Microbe-Lift AQUA C hoặc Microbe-Lift AQUA SA định kỳ 5 – 7 ngày/lần để làm sạch đáy, xử lý chất hữu cơ. Khi tôm có dấu hiệu cụt râu, kết hợp Microbe-Lift AQUA N1 (chuyên xử lý NH₃, NO₂⁻) để nhanh chóng cải thiện môi trường nước.
BIOGENCY tự hào là đơn vị phân phối chính thức các sản phẩm men vi sinh Microbe-Lift chính hãng. Đồng thời chúng tôi chuyên cung cấp giải pháp nuôi tôm an toàn sinh học, bà con quan tâm liên hệ qua HOTLINE 0909 538 514 để được hỗ trợ tư vấn chi tiết và nhanh chóng nhất!
>>>Xem thêm: Vỏ tôm có đốm trắng nhỏ: Nguyên nhân và cách xử lý
