Bùn trương nở trong bể sinh học là hiện tượng phổ biến gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu suất xử lý nước thải. Khi xuất hiện tình trạng này, bùn hoạt tính sẽ có tốc độ lắng rất chậm, tạo thành các bông nhỏ và làm cho hệ thống không thể hoạt động ổn định. Bạn hãy cùng BIOGENCY tìm hiểu để nắm rõ nguyên nhân và áp dụng biện pháp khắc phục kịp thời nhé.
Hiện tượng bùn trương nở trong bể sinh học xuất phát do đâu?
Hiện tượng bùn trương nở trong bể sinh học thường kèm theo quá trình bùn tạo nhũ tương, làm cho chất lỏng được tách ra từ chất rắn trở nên đục và không đủ thời gian để lắng. Nguyên nhân chính gây ra tình trạng này bao gồm:
– Sự phát triển quá mức của vi khuẩn dạng sợi (Filamentous)
Vi sinh vật dạng sợi có thể sinh trưởng từ một khối bông này đến khối bông khác, hoạt động như những thanh nối ngăn chặn sự tạo khối của những hạt bùn, tạo khả năng lắng kém. Khi số lượng vi khuẩn dạng sợi tăng cao, chúng sẽ làm cho bùn trương nở trong bể sinh học và gây khó khăn trong quá trình lắng.
– Tỷ lệ F/M không phù hợp
Tỷ lệ F/M (Food/Microorganism) cao với tuổi bùn thấp là nguyên nhân chính gây nên sự tái trương nở bùn. Vi sinh vật sinh trưởng nhanh có xu hướng lan ra nhanh chóng và sẽ không kết khối hoặc tạo khối bông cho đến khi tốc độ sinh trưởng giảm.
– Thiếu hụt dinh dưỡng
Thiếu hoặc mất cân bằng các chất dinh dưỡng như nitơ (N), photpho (P) hay cacbon (C) sẽ khuyến khích sự phát triển của vi khuẩn dạng sợi, dẫn đến bùn trương nở trong bể sinh học.
– Điều kiện môi trường không ổn định
pH dao động bất thường, nồng độ DO (Dissolved Oxygen) thấp dưới 2mg/l. Ngoài ra, chu kì thông khí ngắn cũng có thể tạo điều kiện cho hiện tượng bùn trương nở phát triển.

Cách khắc phục hiện tượng bùn trương nở trong bể sinh học
Để xử lý hiệu quả bùn trương nở trong bể sinh học, bạn cần áp dụng đồng bộ các biện pháp. Cụ thể như sau:
– Kiểm tra tỷ lệ F/M, MLSS và đưa về mức thích hợp
Việc điều chỉnh tỷ lệ F/M về mức phù hợp là bước quan trọng nhất trong quá trình khắc phục bùn trương nở trong bể sinh học. Cần duy trì MLSS (Mixed Liquor Suspended Solids) ở mức thích hợp trong bể AAO và điều chỉnh tốc độ bùn thải một cách cẩn thận.
Nói chung, sự trương nở bùn có thể được cứu vãn bằng cách giảm F/M thông qua việc tăng MLSS – có nghĩa là vi sinh vật nhiều hơn sẽ giảm F/M hoặc tăng tuổi bùn. Trong trường hợp bể hiếu khí hoạt động thiếu tải do quá nhiều chất thải rắn, cần giảm xả bỏ bùn, không quá 10% mỗi ngày cho đến khi chỉ còn một lượng nhỏ bọt tan nhẹ trên bề mặt bể sục khí.
– Bổ sung dinh dưỡng cần thiết
Kiểm tra hàm lượng chất dinh dưỡng như N, P và Fe để xác định thiếu hụt. Duy trì tỷ lệ dinh dưỡng phù hợp: BOD/N > 100/3, BOD/P > 100/1, BOD/Fe > 100/0.5. Việc bổ sung đúng chất dinh dưỡng sẽ giúp cân bằng hệ vi sinh và giảm thiểu bùn trương nở trong bể sinh học.
– Tăng cường sục khí
Duy trì nồng độ DO không dưới 2mg/l bằng cách kiểm tra đĩa phân phối khí và lượng DO tại những vị trí khác nhau trong bể sục khí. Cần tăng sục khí, làm sạch bộ khuếch tán hoặc tăng tốc độ máy sục khí để đảm bảo cung cấp đủ oxy cho vi sinh vật hiếu khí phát triển.
– Khử trùng nước thải đầu vào
Khi phát hiện một lượng lớn sinh vật dạng sợi trong nước thải đầu vào, bạn cần khử trùng nước thải đầu vào với 5-10 mg/L clo. Đồng thời có thể sục khí khu vực thượng nguồn nếu có thể để giảm thiểu nguy cơ bùn trương nở trong bể sinh học.
Để xử lý vi khuẩn dạng sợi đã có trong hệ thống, đơn vị có thể khử trùng RAS (Return Activated Sludge) bằng 1-10 kg Cl/1000kg MLSS. Biện pháp này giúp kiểm soát số lượng vi khuẩn dạng sợi và ngăn chặn sự phát triển của chúng.

Kết hợp sử dụng men vi sinh Microbe-Lift IND để tăng hiệu quả bể sinh học
Để tối ưu hóa quá trình khắc phục bùn trương nở trong bể sinh học, bạn có thể tham khảo men vi sinh chuyên dụng như Microbe-Lift IND. Một số lợi ích việt trội của sản phẩm là:
- Giúp loại bỏ BOD, COD, TSS đạt hiệu suất cao, ổn định.
- Ngăn chặn tình trạng sốc tải và hiện tượng chết vi sinh trong bể hiếu khí.
- Sau sự cố sốc tải, Microbe-Lift IND giúp tái tạo hệ vi sinh nhanh.
- Rút ngắn thời gian khôi phục và duy trì hiệu suất xử lý ổn định.
- Tồn tại ở dạng dung dịch nên dễ dàng sử dụng, bạn chỉ cần đổ trực tiếp.
- Không cần bước ngâm ủ phức tạp như các chế phẩm dạng bột.
- Vi sinh lập tức thích nghi và phát triển mạnh mẽ trong môi trường nước thải.
- Vi sinh nhanh chóng phân giải các hợp chất hữu cơ khó xử lý.
- Mang lại hiệu suất loại bỏ chất ô nhiễm có thể đạt tới 85%.
- Hỗ trợ hệ thống vận hành ổn định, bền vững và chống lại biến động tải trọng.

Bùn trương nở trong bể sinh học là vấn đề phức tạp cần được xử lý kịp thời và đúng cách. Việc kết hợp các biện pháp kỹ thuật truyền thống với việc sử dụng men vi sinh chuyên dụng sẽ mang lại hiệu quả tối ưu. Để được tư vấn chi tiết về giải pháp khắc phục, hãy liên hệ với các chuyên gia của BIOGENCY qua HOTLINE 0909 538 514 để được hỗ trợ kịp thời và hiệu quả nhất.
>>>Xem thêm: Hướng dẫn nuôi cấy vi sinh bể hiếu khí cho HTXLNT đạt hiệu quả cao


