Năm 2026 được đánh giá là cơ hội để ngành tôm Việt Nam chuyển mình, từ cạnh tranh về giá sang cạnh tranh bằng chất lượng và giá trị, hướng tới xây dựng thương hiệu tôm quốc gia bền vững trên bản đồ thế giới. Để nắm bắt cơ hội này, đòi hỏi doanh nghiệp Việt cần nâng cao chất lượng, minh bạch và tái cấu trúc chuỗi cung ứng.
Tình hình xuất nhập khẩu ngành tôm năm 2025
Năm 2025 khép lại với dấu mốc kỷ lục khi xuất khẩu tôm Việt Nam đạt 4,6 tỷ USD, tăng 19% so với năm trước và tiếp tục giữ vai trò trụ cột trong tổng kim ngạch 11,3 tỷ USD của toàn ngành thủy sản. Bước sang năm 2026, đà tăng trưởng vẫn được duy trì khi riêng tháng 1 đạt 331 triệu USD, tăng 6,4% và chiếm 39% toàn ngành.
Tại thị trường Hoa Kỳ, kết quả rà soát POR19 cho thấy mức thuế ký quỹ giảm xuống 4,28%, giúp giảm rủi ro và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp ký kết hợp đồng, duy trì nguồn cung. Tuy nhiên, áp lực vẫn hiện hữu khi Hoa Kỳ tiếp tục siết chặt kiểm soát an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, đòi hỏi chuỗi cung ứng ngày càng minh bạch.
Trong khi đó, Trung Quốc nổi lên là thị trường tăng trưởng mạnh, đặc biệt với tôm hùm. Năm 2025, xuất khẩu sang thị trường này đạt 1,3 tỷ USD, tăng 55%, trong đó tôm hùm xanh tăng đột biến. Việt Nam vươn lên dẫn đầu thị phần nhờ lợi thế địa lý và khả năng cung ứng hàng sống, nhưng cạnh tranh dự kiến sẽ gia tăng khi các đối thủ quay trở lại.
Cơ hội và thách thức đối với ngành tôm năm 2026 ở nước ta
Năm 2026, ngành thủy sản đặt mục tiêu đạt 11,5 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu, tiếp tục lấy tôm làm sản phẩm chủ lực. Dù đối mặt nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, môi trường nuôi và các rào cản thương mại, ngành sẽ tập trung ổn định sản xuất, đảm bảo nguồn nguyên liệu và duy trì tăng trưởng bền vững.
– Cơ hội:
EU vẫn là thị trường tiềm năng cho tôm Việt Nam khi nhu cầu ổn định và phân khúc cao cấp còn nhiều dư địa. Bên cạnh đó, các tín hiệu tích cực từ thị trường Hoa Kỳ (giảm thuế POR19) và đà tăng trưởng mạnh tại Trung Quốc cho thấy thị trường xuất khẩu vẫn rộng mở.
Ngành tôm còn cơ hội nâng cao giá trị khi chuyển hướng sang chế biến sâu, phát triển sản phẩm giá trị gia tăng, đồng thời tận dụng xu hướng chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và số hóa để gia tăng lợi thế cạnh tranh. Nếu chuẩn hóa vùng nuôi, cải thiện truy xuất nguồn gốc và củng cố chuỗi liên kết, tôm Việt Nam hoàn toàn có thể nâng vị thế và xây dựng thương hiệu bền vững.
– Thách thức:
Cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt khi Ecuador và Ấn Độ có lợi thế về quy mô, chi phí và chứng nhận quốc tế, trong khi Ấn Độ còn được hưởng ưu đãi thuế quan từ FTA với EU. Thị trường EU cũng đặt ra yêu cầu rất cao về môi trường, phúc lợi động vật, truy xuất nguồn gốc và bao bì tái chế, trong khi tỷ lệ đạt chứng nhận ASC của Việt Nam còn thấp.
Ngoài ra, chi phí đầu vào tăng, áp lực phòng vệ thương mại, tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và yêu cầu ESG ngày càng khắt khe đang bào mòn lợi nhuận và gây áp lực lớn lên doanh nghiệp. Điều này buộc ngành tôm phải chuyển đổi mạnh mẽ, từ cạnh tranh giá sang cạnh tranh bằng chất lượng, minh bạch và hiệu quả chuỗi cung ứng.
Chuyển đổi xanh trong nuôi tôm cùng men vi sinh Microbe-Lift
Trong bối cảnh ngành tôm buộc phải chuyển sang mô hình xanh – sạch – bền vững, giải pháp sinh học, đặc biệt là men vi sinh, không còn là lựa chọn “bổ sung” mà đã trở thành nền tảng cốt lõi trong quản lý ao nuôi. Việc chủ động kiểm soát môi trường bằng hệ vi sinh có lợi giúp ổn định chất lượng nước, xử lý khí độc, làm sạch đáy ao và hỗ trợ hệ tiêu hóa của tôm – từ đó giảm phụ thuộc hóa chất, hạn chế rủi ro dịch bệnh và nâng cao tỷ lệ sống.
Trong đó, các dòng men vi sinh từ Microbe-Lift được ứng dụng theo hướng quản lý tổng thể hệ sinh thái ao nuôi, tác động đồng bộ từ nước – đáy – đường ruột, góp phần xây dựng mô hình nuôi tôm an toàn sinh học và bền vững:
– Men vi sinh Microbe-Lift AQUA N1 xử lý khí độc:
Trong bối cảnh yêu cầu chất lượng tôm ngày càng khắt khe, việc kiểm soát khí độc như NH₃, NO₂ là yếu tố sống còn. Men vi sinh Microbe-Lift AQUA N1 ứng dụng hai chủng vi khuẩn Nitrosomonas và Nitrobacter giúp chuyển hóa tuần tự ammonia → nitrit → nitrat, từ đó loại bỏ nhanh các hợp chất độc hại trong ao nuôi.
Nhờ cơ chế này, AQUA N1 không chỉ làm giảm nồng độ khí độc mà còn hạn chế hiện tượng sốc môi trường, hỗ trợ tôm ổn định sinh lý, tăng trưởng đồng đều và giảm hao hụt.
– Men vi sinh Microbe-Lift AQUA C xử lý nước nuôi:
Chất lượng nước quyết định trực tiếp đến chất lượng tôm. Men vi sinh Microbe-Lift AQUA C chứa đến 13 chủng vi sinh đa dạng giúp cân bằng hệ vi sinh có lợi, kiểm soát tảo và các yếu tố gây ô nhiễm, duy trì môi trường ổn định. Nhờ đó, tôm sinh trưởng khỏe mạnh, hạn chế dịch bệnh, góp phần tạo ra sản phẩm sạch, đáp ứng yêu cầu truy xuất và tiêu chuẩn quốc tế.
– Men vi sinh Microbe-Lift AQUA SA xử lý đáy ao:
Đáy ao là nơi tích tụ chất thải và mầm bệnh – yếu tố ảnh hưởng lớn đến năng suất và chất lượng tôm. Men vi sinh Microbe-Lift AQUA SA giúp phân hủy bùn hữu cơ, giảm phát sinh khí độc từ đáy, làm sạch môi trường sống. Khi đáy ao được kiểm soát tốt, tôm ít bị stress, tăng trưởng ổn định và cho chất lượng thịt tốt hơn.
– Men vi sinh Microbe-Lift DFM cung cấp lợi khuẩn cho đường ruột:
Không chỉ môi trường, sức khỏe đường ruột cũng là yếu tố then chốt quyết định chất lượng tôm. Men vi sinh Microbe-Lift DFM cung cấp lợi khuẩn giúp cải thiện tiêu hóa, tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng và nâng cao sức đề kháng. Nhờ đó, tôm lớn nhanh, ít bệnh, giảm hệ số chuyển đổi thức ăn và tạo ra sản phẩm an toàn, chất lượng cao.
Đối với ngành tôm, có thể thấy, việc chủ động kiểm soát môi trường ao nuôi, nâng cao chất lượng tôm, giảm phụ thuộc vào kháng sinh là cách để người nuôi thích ứng với các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế, vừa tối ưu chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế lâu dài. Để được hỗ trợ tư vấn về giải pháp nuôi tôm cùng men vi sinh, bà con có thể liên hệ BIOGENCY qua HOTLINE 0909 538 514.
>>>Xem thêm: Kỹ thuật quản lý tôm nuôi theo mùa năm 2026
