Xử lý nước thải công nghiệp là thách thức lớn đối với nước ta nhưng cũng mở ra cơ hội thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang mô hình công nghiệp xanh, tạo ra những giá trị kinh tế bền vững. Công nghệ sinh học chính là “chìa khóa” giúp doanh nghiệp giải quyết hiệu quả bài toán xử lý nước thải, vừa giảm tác động tiêu cực đến môi trường, vừa tối ưu chi phí vận hành và tạo ra giá trị kinh tế lâu dài.
Tình hình về quản lý nước thải để phát triển công nghiệp xanh
Theo Phó Cục trưởng Cục Môi trường, ông Hồ Kiên Trung, tình hình quản lý nước thải ở nước ta trong những năm gần đây đã có những tín hiệu tích cực, nhiều doanh nghiệp không còn “đối phó” mà đã chuyển sang tư duy hành động thực chất, dài hạn. Việc đầu tư vào công nghệ xử lý nước tiên tiến, xây dựng hệ thống xử lý tập trung đạt chuẩn tại các khu công nghiệp đang ngày càng phổ biến.
Đặc biệt, hệ thống quan trắc nước thải tự động, liên tục, kết nối trực tiếp với cơ quan quản lý đang tạo ra đột phá trong kiểm soát môi trường, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả giám sát. Những bước tiến này không chỉ giảm thiểu rủi ro sự cố môi trường, mà còn tạo nền tảng cho môi trường đầu tư hiện đại, xanh và bền vững.
Tuy nhiên, hành trình hướng tới phát triển công nghiệp xanh vẫn còn nhiều rào cản với 5 vấn đề lớn cần giải quyết.
- Tỷ lệ xử lý nước thải chưa đồng đều: Chỉ khoảng 94,1% khu công nghiệp đã có hệ thống xử lý đạt chuẩn, thì tại các cụm công nghiệp, con số này chỉ là 31,5%.
- Công nghệ xử lý chưa đồng bộ: Chi phí cao vẫn là gánh nặng với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
- Thiếu hụt nhân lực chất lượng cao: Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến vận hành hệ thống.
- Công tác giám sát, thực thi pháp luật còn hạn chế, dữ liệu thiếu minh bạch; chưa tận dụng được tiềm năng kinh tế tuần hoàn từ nước thải.
- Việc tái sử dụng, thu hồi tài nguyên và năng lượng vẫn chưa được chú trọng đúng mức.
Theo Phó Cục trưởng thì đây là thời điểm Việt Nam cần vươn mình mạnh mẽ bằng sự đồng lòng từ doanh nghiệp, cơ quan quản lý và cộng đồng. Mỗi doanh nghiệp, mỗi địa phương cần chủ động đầu tư công nghệ, hoàn thiện quy trình và xây dựng một hệ sinh thái sản xuất xanh – sạch – hiệu quả.
Tại sao nên lựa chọn công nghệ sinh học trong xử lý nước thải để phát triển công nghiệp xanh?
Trong bối cảnh công nghiệp hoá đi kèm áp lực ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng, việc lựa chọn công nghệ xử lý nước thải không chỉ dừng lại ở hiệu quả xử lý mà còn phải đáp ứng mục tiêu phát triển bền vững.
Công nghệ sinh học đang trở thành xu hướng ưu tiên để phát triển công nghệp xanh nhờ những lợi thế vượt trội sau:
– Giảm thiểu hoá chất gây độc hại:
Công nghệ sinh học sử dụng vi sinh vật có lợi để phân hủy các chất ô nhiễm hữu cơ, hạn chế tối đa việc dùng hóa chất độc hại. Nhờ đó, lượng bùn thải thứ cấp và nguy cơ phát sinh ô nhiễm mới được giảm đáng kể, góp phần bảo vệ hệ sinh thái và nguồn nước tự nhiên.
– Tối ưu hoá chỉ số ESG:
Ứng dụng công nghệ sinh học xử lý nước thải giúp hạn chế phát sinh khí nhà kính, hỗ trợ doanh nghiệp đạt các tiêu chí ESG, chứng chỉ xanh và nâng cao hình ảnh thương hiệu trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
– Hiệu quả kinh tế bền vững:
So với các phương pháp hoá-lý, công nghệ sinh học giúp giảm chi phí hoá chất, điện năng và xử lý bùn thải. Nước thải sau xử lý có thể tái sử dụng, tiết kiệm tài nguyên nước và thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn trong sản xuất công nghiệp xanh. Về lâu dài, đây là giải pháp kinh tế, phù hợp với doanh nghiệp muốn tối ưu chi phí nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu môi trường ngày càng khắt khe.
– Hiệu quả lâu dài:
Mặc dù công nghệ sinh học không mang lại hiệu quả tức thời như các giải pháp hóa học, nhưng lại đảm bảo khả năng xử lý an toàn và bền vững. Khi được áp dụng đúng kỹ thuật, hệ thống càng vận hành lâu dài càng ổn định, hiệu suất xử lý ngày càng nâng cao, đồng thời giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí vận hành và giảm thiểu rủi ro môi trường.
Một số công nghệ sinh học được sử dụng phổ biến trong xử lý nước thải công nghiệp hướng đến công nghiệp xanh
Nhờ khả năng xử lý hiệu quả, thân thiện môi trường và phù hợp với định hướng phát triển bền vững, Công nghệ sinh học được ứng dụng rộng rãi trong các hệ thống xử lý nước thải để hướng đến công nghiệp xanh. Một số công nghệ tiêu biểu gồm:
– Công nghệ xử lý nước thải công nghiệp AAO:
AAO (Anaerobic – Anoxic – Oxic) là công nghệ xử lý sinh học kết hợp ba giai đoạn kỵ khí – thiếu khí – hiếu khí trong cùng một hệ thống. Công nghệ này cho phép xử lý đồng thời các chất hữu cơ, xử lý đồng thời nhiều chỉ tiêu ô nhiễm (BOD, COD, Nitơ và Photpho) giúp nước thải đầu ra đạt quy chuẩn nghiêm ngặt.
Công nghệ AAO hạn chế sử dụng hóa chất, tận dụng quá trình sinh học tự nhiên nên chi phí vận hành thấp, phù hợp với nhiều ngành công nghiệp, đặc biệt các doanh nghiệp sản xuất quy mô vừa và lớn như các khu công nghiệp, nhà máy chế biến thực phẩm, thủy sản.
– Công nghệ xử lý sinh học với giá thể di động MBBR:
MBBR (Moving Bed Biofilm Reactor) sử dụng các giá thể nhựa di động làm bề mặt cho vi sinh vật bám dính và phát triển. Nhờ mật độ sinh khối cao, công nghệ MBBR có khả năng chịu tải lớn, vận hành ổn định và ít phát sinh bùn thải. Đây là giải pháp phù hợp cho các hệ thống xử lý nước thải công nghiệp cần nâng công suất hoặc cải tạo trên nền hệ thống hiện hữu.
– Công nghệ xử lý sinh học màng MBR:
MBR (Membrane Bioreactor) là sự kết hợp giữa xử lý sinh học và màng lọc, giúp loại bỏ hiệu quả chất rắn lơ lửng, vi khuẩn và vi sinh vật gây hại. Công nghệ này cho chất lượng nước sau xử lý rất cao, có thể tái sử dụng cho sản xuất hoặc các mục đích kỹ thuật khác. MBR đặc biệt phù hợp với các doanh nghiệp có yêu cầu xả thải nghiêm ngặt hoặc định hướng phát triển kinh tế tuần hoàn.
– Công nghệ xử lý sinh học theo mẻ SBR/ ASBR:
SBR (Sequencing Batch Reactor) và ASBR (Anaerobic Sequencing Batch Reactor) là công nghệ xử lý sinh học theo chu kỳ, trong đó các quá trình nạp nước, xử lý, lắng và xả được thực hiện luân phiên trong cùng một bể. Cả SBR và ASBR đều có cấu trúc đơn giản, linh hoạt trong vận hành, dễ điều chỉnh theo tải lượng nước thải và tiết kiệm diện tích xây dựng, phù hợp với nhiều loại hình sản xuất công nghiệp. Điểm cần lưu ý là công nghệ này cần có bể hở nên không phù hợp với các công trình yêu cầu làm chìm toàn bộ.
Công nghiệp xanh là xu thế tất yếu, trong đó quản lý và xử lý nước thải giữ vai trò then chốt. Với sự phát triển không ngừng của công nghệ sinh học, cùng sự đồng hành của cơ quan quản lý và nỗ lực từ phía doanh nghiệp, xử lý nước thải sẽ không còn là gánh nặng, mà trở thành cơ hội để tối ưu chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo ra giá trị bền vững cho phát triển công nghiệp.
Để biết chi tiết hơn về ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lý nước thải để hướng đến công nghiệp xanh, bạn vui lòng liên hệ đội ngũ BIOGENCY qua HOTLINE 0909 538 514!
>>>Xem thêm: Tại sao Microbe-Lift được gọi là vi sinh “xanh”?
