Trong quá trình nuôi bà con phát hiện vỏ tôm có đốm trắng nhỏ li ti nhưng không biết đây là bệnh gì và phải làm thế nào? Dưới đây, BIOGENCY đã tổng hợp các nguyên nhân phổ biến gây ra hiện tượng trên cũng như hướng xử lý phù hợp để bà con dễ dàng tham khảo.
Vỏ tôm có đốm trắng nhỏ do virus gây bệnh WSSV
WSSV là viết tắt của White Spot Syndrome Virus, một virus DNA mạch kép, hình que, chúng kí sinh trong nhân vật chủ và có độc lực rất mạnh, có thể gây chết tôm ở tất cả các giai đoạn từ ấu trùng đến giai đoạn trưởng thành.
WSSV được xem là nguyên nhân phổ biến nhất cho hiện tượng vỏ tôm có đốm trắng nhỏ. Đồng thời WSSV cũng là virus vô cùng nguy hiểm gây thiệt hại lớn cho ngành công nghiệp tôm nói riêng và nuôi trồng thuỷ sản nói chung hiện nay. Năm 2011, dịch bệnh đốm trắng đã gây thiệt hại nặng nề trên 20.854ha diện tích tôm ở đồng bằng sông Cửu Long.
– Biểu hiện:
Tôm có đốm trắng nhỏ li ti hình tròn nằm ở giáp đầu ngực hoặc toàn thân, đi kèm các dấu hiệu như tôm bơi lờ đờ, tập trung bơi gần bờ, giảm ăn, thân tôm có màu hồng tím, tôm chết chỉ trong 3 – 5 ngày.
– Nguyên nhân:
Đây là bệnh do virus gây ra, lây truyền chủ yếu theo chiều ngang từ giáp xác (cua, còng,…) nhiễm bệnh đốm trắng từ môi trường bên ngoài ao thông qua nguồn nước hoặc ngay trong ao như:
- Cải tạo ao không tốt.
- Nguồn nước nhiễm mầm bệnh.
- Môi trường ao nuôi ô nhiễm.
- Thời tiết thay đổi (nhất là thời điểm giao mùa) tôm bị suy yếu, tạo điều kiện cho dịch bệnh bùng phát.
– Cách khắc phục:
Hiện tại bệnh đốm trắng WSSV chưa có thuốc đặc trị, phương án duy nhất là chủ động phòng bệnh bằng cách đảm bảo kỹ thuật cải tạo, xử lý nước, đảm bảo môi trường ao nuôi thuận lợi, đồng thời tăng cường sức đề kháng cho tôm.
Khi phát hiện tôm bị bệnh đốm trắng WSSV, bà con cần:
- Thu tôm nhanh trong 1-2 ngày nếu tôm đạt cỡ thu hoạch.
- Khử trùng nước, dụng cụ bằng cách ngâm trong Chlorine nồng độ 40ppm ít nhất 3 ngày.
- Nước sau khi xử lý Chlorine cần giữ lại ít nhất trong 7 ngày trước khi xả thải ra môi trường.
Trường hợp tôm chưa đạt cỡ thu hoạch thì cách duy nhất là huỷ tôm và xử lý diệt mầm bệnh triệt để cho vụ mùa sau. Bà con huỷ tôm bằng Chlorine nồng độ 40ppm hoặc 100ppm nếu tôm chưa chết. Xác tôm cần được lưu lại trong ao ít nhất 7 ngày trước khi cho phân huỷ tự nhiên để diệt mầm bệnh có thể tồn tại trong nhân tế bào.
Xử lý bùn đáy kỹ với vôi (4.000 – 5.000kg/ha), phơi khô đáy không còn chỗ nào ẩm. Bà con nên cho ao nghỉ ít nhất 1,5 tháng để dứt bệnh và tái tạo lại môi trường nền đáy. Bà con có thể thả cá rô phi trong thời gian ao nghỉ để diệt hết các loài ký chủ trung gian mang mầm bệnh còn sót lại.
Vỏ tôm có đốm trắng nhỏ do Baculovirus
Baculovirus cũng là một trong những nguyên nhân khiến vỏ tôm có đốm trắng nhỏ li ti. Trường hợp này thường xuất hiện ở thời điểm 1 – 2 tháng sau khi thả nuôi, nhất là khi môi trường nuôi tôm xấu. Dưới đây là biểu hiện và hướng khắc phục để bà con tham khảo.
– Biểu hiện:
- Tôm có rất nhiều đốm trắng kích thước 0,5 – 2,0mm xuất hiện bên trong vỏ nhất là ở giáp đầu ngực, đốt bụng thứ 5, thứ 6 và lan toàn thân.
- Vùng đốm xuất hiện nhiều chấm melanin màu đen nổi bật.
- Tôm bệnh hoạt động kém, ăn nhiều đột ngột sau đó bỏ ăn, bơi lờ đờ ở mặt nước hay dạt vào bờ ao.
- Đôi khi tôm có dấu hiệu đỏ thân.
- Khi các đốm trắng xuất hiện sau 3 – 10 ngày tôm chết hầu hết trong ao nuôi (100%), tỷ lệ chết cao và nhanh.
– Cách khắc phục
- Phơi khô đáy ao ít nhất 3 – 5 tuần để đảm bảo đáy ao khô hoàn toàn, dùng vôi nóng sát trùng đáy ao để loại bỏ mầm bệnh tồn tại trong đất ẩm.
- Sử dụng vôi bột (CaO) rải xung quanh bờ ao, đắp chặt cống cấp và thoát nước. Quây lưới quanh bờ ao để ngăn chặn xâm nhập của cua, còng, cá… vào ao, căng dây và lắp hình nộm để chống chim cò vào ao.
- Nhằm tránh lây lan mầm bệnh giữa các ao, tốt nhất không nên sử dụng chung các dụng cụ (lưới, vợt, thuyền…). Mỗi lần dùng nên sát trùng dụng cụ.
- Cấp nước qua lưới lọc cẩn thận.
- Thả giống không mang mầm bệnh đốm trắng, xét nghiệm bằng phương pháp PCR.
- Tránh thả tôm vào vụ nghịch (mùa lạnh hoặc giai đoạn nhiệt độ biến động bất thường).
- Định kỳ sử dụng chế phẩm sinh học làm sạch ao và phân hủy nền đáy.
- Tăng cường sức đề kháng cho tôm bằng các sản phẩm thuốc bổ, Vitamin C, khoáng chất.
- Thường xuyên nắm bắt các thông tin về diễn biến dịch bệnh tại địa phương để có biện pháp phòng ngừa thích hợp.
Vỏ tôm có đốm trắng nhỏ do vi khuẩn
Vỏ tôm có đốm trắng nhỏ li ti cũng có thể do vi khuẩn như Bacillus subtilis, Vibrio cholerea, Flavobacterium odoratum… Những vi khuẩn này khiến tôm ăn chậm hơn, không gây thiệt hại lớn như virus. Dưới đây là biểu hiện và hướng khắc phục để bà con tham khảo.
– Biểu hiện:
Giai đoạn đầu tôm vẫn còn hoạt động ăn mồi và lột vỏ, lúc đó có thể mất đi các đốm trắng. Tuy nhiên quá trình lột vỏ bị chậm lại, chậm lớn và tôm có hiện tượng chết rải rác, hầu hết tôm bị đóng rong, mang bị bẩn.
- Tôm bệnh có các đốm trắng mờ đục nhìn thấy trên vỏ khắp cơ thể.
- Hiện tượng ăn mòn làm lớp vỏ thoái hóa và mất màu sắc.
- Đốm trắng hình tròn, nhỏ và ít hơn đốm trắng do vi-rút (WSSV).
- Soi mẫu tươi dưới kính hiển vi đốm trắng có dạng lan tỏa hình địa y với viền kiểu gờ khía tròn ở giữa rỗng, trong khi đó đốm trắng do virus có đốm đen (melanin) ở giữa.
- Các đốm trắng thường chỉ ở phía ngoài lớp biểu bì và tổ chức liên kết.
– Cách khắc phục:
- Giảm lượng cho ăn.
- Thay bớt nước, diệt khuẩn ao.
- Hai ngày sau cấy lại vi sinh Microbe-Lift AQUA SA liều cao 227g/1500 – 2000m3 nước.
- Tăng sức đề kháng, kích thích tôm lột để loại bỏ đốm trắng bằng cách tạt khoáng + kết hợp trộn cho ăn khoáng đa vi lượng + Vitamin C.
Vỏ tôm có đốm trắng nhỏ do sự vôi hoá
Vỏ tôm có đốm trắng nhỏ li ti cũng có thể là hiện tượng vỏ dày lên do canxi, magie hoặc sắt kết tủa trên bề mặt ngoài vỏ tôm, thường do chất lượng nước xấu như tảo dày, kiềm cao, dinh dưỡng kém. Dưới đây là biểu hiện và hướng khắc phục để bà con tham khảo.
– Biểu hiện:
Các đốm vôi hóa có màu từ trắng đến nâu, nổi rõ trên mặt vỏ tạo thành các đốm gồ ghề.
- Vỏ rất dày và cứng nhất là đuôi.
- Chân bơi biến màu (tôm thẻ màu vàng, tôm sú màu đỏ).
- Màu sắc tôm đen, tối, bám bẩn.
- Không có tôm tấp bờ, tôm vẫn hoạt động và ăn bình thường.
- Chu kỳ lột xác dài hơn bình thường và tôm sinh trưởng chậm hơn đàn tôm khác cùng đợt.
– Cách khắc phục:
Với trường hợp này bà con có thể thay nước để làm giảm độ cứng, tránh bón vôi quá liều, Kết hợp đánh khử kim loại nặng trong ao nuôi, cho tôm ăn đầy đủ chất dinh dưỡng, thực hiện biện pháp kích thích lột xác, sau khi lột xác thì đốm trắng sẽ mất đi.
Cách phòng ngừa nguy cơ vỏ tôm có đốm trắng hiệu quả
Nhìn chung bệnh đốm trắng hiện chưa có thuốc đặc trị, cách duy nhất là chủ động phòng ngừa mầm bệnh để giảm thiệt hại. Dựa vào các nguyên nhân gây bệnh, dưới đây là một vài cách để chủ động phòng ngừa bệnh bà con có thể tham khảo.
- Chọn tôm giống: Đảm bảo kiểm dịch, xét nghiệm sạch bệnh.
- Công nghệ nuôi phòng bệnh: Tham khảo áp dụng nuôi ghép với cá để phòng bệnh.
- Đảm bảo chất lượng nước ao: Sử dụng chế phẩm sinh học Microbe-Lift để kiểm soát môi trường ao nuôi thuận lợi.
- Biện pháp an toàn sinh học: Sử dụng lưới ngăn chim, rào ngăn động vật.
- Tăng đề kháng tôm: Bổ sung vitamin C, men vi sinh tăng đề kháng tôm.
- Theo dõi ao thường xuyên: Quan sát màu sắc, khả năng bắt mồi, tình trạng ăn để kịp thời phát hiện và xử lý bệnh trên tôm.
Khi phát hiện vỏ tôm có đốm trắng nhỏ, nếu không rõ nguyên nhân, bà con cần báo ngay cho cơ quan địa phương, tiến hành kiểm tra, cách ly kịp thời để giảm thiệt hại. Để được hỗ trợ tư vấn chi tiết về giải pháp nuôi tôm hiệu quả, an toàn sinh học, bà con vui lòng liên hệ HOTLINE 0909 538 514.
>>>Xem thêm: Biểu hiện cho thấy tôm mắc các bệnh về gan.
