Viêm ruột trên cá rô phi là một trong những bệnh đường ruột phổ biến và gây thiệt hại lớn trong nuôi trồng thủy sản. Bệnh làm cá giảm ăn, chậm lớn, thậm chí chết hàng loạt nếu không được phát hiện và xử lý sớm. Cùng tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu và giải pháp phòng trị hiệu quả cho bệnh này.
Viêm ruột trên cá do đâu?
Bệnh viêm ruột trên cá rô phi có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố khác nhau trong môi trường và quá trình nuôi, nhưng phổ biến nhất là các nguyên nhân sau:
– Do vi khuẩn Aeromonas hydrophila:
Aeromonas hydrophila là tác nhân chính gây bệnh viêm ruột xuất huyết ở nhiều loài cá nước ngọt, trong đó có cá rô phi. Vi khuẩn Aeromonas hydrophila thường tồn tại sẵn trong môi trường nước ao nuôi. Trong điều kiện bình thường, vi khuẩn này không gây bệnh, chỉ khi gặp điều kiện thuận lợi như nước dơ, cá yếu, sức đề kháng kém, chúng sẽ tấn công vào ruột, gây viêm nhiễm, xuất huyết và hoại tử.
– Do nước ao nuôi không sạch:
Nguồn nước ô nhiễm, tích tụ chất hữu cơ, phân cá, thức ăn thừa… tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn và nấm phát triển. Nếu không thay nước định kỳ, không xử lý ao bằng men vi sinh hoặc chế phẩm sinh học, cá rất dễ bị rối loạn tiêu hóa và viêm ruột.
– Do thức ăn kém chất lượng:
Thức ăn bị nấm mốc, hư hỏng hoặc bảo quản không đúng cách sẽ sinh độc tố gây hại đường ruột. Ngoài ra, việc cho cá ăn quá nhiều một loại thức ăn, hoặc cho ăn thức ăn không phù hợp với kích cỡ, giai đoạn phát triển của cá, cũng có thể dẫn đến viêm ruột.
– Do lạm dụng kháng sinh, hóa chất:
Việc sử dụng kháng sinh, hóa chất tràn lan trong quá trình phòng bệnh hoặc xử lý nước khiến hệ vi sinh có lợi trong ruột cá bị tiêu diệt. Khi đó, vi khuẩn gây bệnh dễ dàng phát triển và tấn công hệ tiêu hóa, gây ra tình trạng viêm ruột ở cá rô phi.
Một số triệu chứng viêm ruột trên cá rô phi
Bệnh viêm ruột trên cá rô phi có dấu hiệu khá tương tự bệnh xuất huyết do vi khuẩn Streptococcus. Nhìn chung, người nuôi có thể nhận biết bệnh viêm ruột trên cá rô phi thông qua các biểu hiện đặc trưng như:
- Ban đầu cá bơi tách đàn, lờ đờ, da chuyển màu tối, ăn ít hoặc bỏ ăn.
- Bụng cá phình to, đôi khi có dịch đỏ nhầy chảy ra trong ổ bụng.
- Hậu môn sưng đỏ, lồi ra, có thể xuất huyết nhẹ.
- Phân trắng, mảnh hoặc có máu, kéo thành sợi.
- Khi mổ cá thấy ruột sưng, đầy hơi, viêm, xuất huyết hoặc chứa nhiều dịch nhầy.
- Một số trường hợp nặng, cá chết rải rác hoặc hàng loạt trong thời gian ngắn.
Cách điều trị và phòng ngừa viêm ruột trên cá rô phi hiệu quả
– Cách điều trị bệnh viêm ruột trên cá rô phi:
Khi phát hiện cá rô phi có dấu hiệu viêm ruột, cần xử lý sớm theo các bước sau:
- Bước 1- Cách ly và giảm mật độ nuôi: Tách những con cá bị bệnh ra riêng, giảm mật độ để hạn chế lây lan.
- Bước 2 – Thay nước và xử lý môi trường: Kiểm tra các chỉ số pH, DO, nồng độ Amoniac. Có thể thay 30–50% lượng nước ao, đồng thời bổ sung men vi sinh xử lý đáy ao như Microbe-Lift AQUA C hoặc Microbe-Lift AQUA SA để giảm độc tố và ổn định hệ vi sinh nước.
- Bước 3 – Sử dụng thuốc đặc trị, kháng sinh đúng cách (nếu cần): Dùng các loại kháng sinh được phép trong thủy sản như oxytetracycline, doxycycline, florfenicol, trộn vào thức ăn theo hướng dẫn của chuyên gia. Tuyệt đối không lạm dụng hoặc kéo dài thời gian sử dụng.
- Bước 4 – Bổ sung men vi sinh đường ruột: Bổ sung vào khẩu phần ăn giúp tái tạo hệ vi sinh có lợi trong ruột, ức chế vi khuẩn gây bệnh và hỗ trợ tiêu hóa. Sản phẩm chứa các chủng Bacillus subtilis, Lactobacillus sp., Saccharomyces sp. giúp khôi phục niêm mạc ruột và tăng sức đề kháng tự nhiên cho cá.
– Cách phòng bệnh viêm ruột trên cá rô phi:
Tác nhân chính gây bệnh viêm ruột trên cá rô phi là vi khuẩn Aeromonas hydrophila. Vi khuẩn này chỉ tấn công cá khi môi trường ao dơ, sức khỏe cá có vấn đề. Do đó để phòng ngừa bệnh, bà con cần tập trung vào kiểm soát môi trường, chất lượng nước ao nuôi, tăng cường sức đề kháng cho cá.
Cải tạo ao tốt
Bà con chú ý khâu chuẩn bị và cải tạo ao trước khi thả cá, từ tát cạn ao, bắt cá tạp, vét bùn, rắc vôi và phơi đáy đều cần được thực hiện đúng kỹ thuật và kỹ lưỡng. Trong quá trình nuôi, định kỳ 20-30 ngày/lần bà con nên sử dụng vôi bột để xử lý ao.
Cung cấp thức ăn chất lượng
Đảm bảo thức ăn cho cá luôn tươi mới, không bị ôi thiu hoặc nhiễm nấm mốc. Bảo quản thức ăn đúng cách để tránh sự xâm nhập của vi khuẩn và nấm mốc.
Kiểm soát môi trường nước
Duy trì ao cá màu nõn chuối. Định kỳ sử dụng chế phẩm sinh học Microbe-Lift AQUA C hoặc Microbe-Lift AQUA SA để ổn định môi trường nước, ức chế vi khuẩn gây bệnh. Hàng tuần kiểm tra nước 1 lần, kiểm tra mức độ tảo cũng như thức ăn tự nhiên trong ao, từ đó có cách điều chỉnh kịp thời.
Cần có biện pháp hạn chế tác động môi trường làm ảnh hưởng đến các chỉ số trong ao, nhất là khi thời tiết thay đổi hoặc có mưa, bão, bà con nên tăng cường quạt nước, máy bơm, giảm lượng thức ăn, rắc vôi quanh bờ ao để tránh pH giảm đột ngột, gây sốc cá.
Bổ sung vitamin C, khoáng và men vi sinh đường ruột
Định kỳ bà con tạt khoáng vi lượng, bổ sung vitamin C vào thức ăn cá để tăng cường sức đề kháng. Đặc biệt, bà con cần bổ sung men vi sinh đường ruột Microbe-Lift DFM. Sản phẩm cung cấp đến 4 chủng lợi khuẩn đường ruột cá, hỗ trợ phân giải thức ăn, tăng cường hấp thụ dinh dưỡng, ức chế vi sinh vật gây bệnh, phòng ngừa bệnh đường ruột.
Như vậy, bệnh viêm ruột trên cá rô phi chủ yếu do vi khuẩn, trên hết vẫn là phòng bệnh bằng cách cải thiện môi trường nuôi trồng, cung cấp thức ăn chất lượng và tăng cường sức đề kháng cho cá. Để được hỗ trợ tư vấn chi tiết hơn cách bổ sung men vi sinh cho cá, bà con vui lòng liên hệ đội ngũ BIOGENCY qua HOTLINE 0909 538 514!
>>>Xem thêm: Cá rô bị mất vảy ở đuôi: Nguyên nhân, biện pháp điều trị và phòng bệnh
