Tôm là loài biến nhiệt, thân nhiệt thay đổi theo môi trường và không có khả năng tự tổng hợp Vitamin C trong cơ thể. Vì vậy bổ sung Vitamin C cho tôm là việc cần thiết để hỗ trợ sinh trưởng, tăng miễn dịch và kháng bệnh. Bài viết này BIOGENCY tổng hợp đầy đủ cho bà con: vai trò, dấu hiệu thiếu, khi nào cần bổ sung, bao nhiêu và bổ sung thế nào cho đúng.
Vì sao tôm cần được bổ sung Vitamin C?
Có hai lý do khiến Vitamin C gần như bắt buộc phải bổ sung từ bên ngoài:
- Tôm không tự tổng hợp được Vitamin C. Là loài biến nhiệt, nhiệt độ cơ thể tôm phụ thuộc lớn vào môi trường, khiến tỷ lệ Vitamin trong cơ thể không đủ.
- Vitamin C tan trong nước, dễ bị oxy hóa và không lưu trữ được trong cơ thể. Ở nhiệt độ cao còn dễ phân hủy – nghĩa là bổ sung hôm nay không “để dành” được cho tuần sau.
Chi tiết phân loại các nhóm vitamin (tan trong chất béo và tan trong nước) xem tại: Vai trò của các loại vitamin và cách bổ sung vitamin cho tôm
Vai trò của Vitamin C cho tôm
- Tổng hợp collagen: giúp tôm lột xác thuận lợi, cứng vỏ nhanh, vết thương nhanh lành và phục hồi mô tổn thương.
- Chống oxy hóa mạnh, giảm stress: trung hòa các gốc tự do, giúp tôm chống chịu tốt hơn với biến động nhiệt độ, độ mặn, pH.
- Kích thích hệ miễn dịch: khuyến khích các tế bào miễn dịch hoạt động, gồm cả bạch cầu trung tính và đại thực bào; góp phần ngăn ngừa bệnh do virus và vi khuẩn.
- Hỗ trợ hấp thu sắt: ngăn ngừa hiện tượng thiếu máu thường gặp ở tôm nuôi.
- Hạn chế tác động của khí độc: giảm tác hại của amoniac (NH₃) và khả năng gây độc của nitrit (NO₂⁻) lên tăng trưởng của tôm.
Các triệu chứng của việc thiếu Vitamin C ở tôm
Bà con đối chiếu theo mức độ từ nhẹ đến nặng để phát hiện sớm:
| Mức độ | Biểu hiện | Cách quan sát |
| Nhẹ (sớm) | Giảm ăn, yếu ớt, hoạt động kém, giảm khả năng chống sốc | Kiểm tra nhá, quan sát hoạt động tôm trong ao |
| Trung bình | Chậm tăng trưởng, quá trình hồi phục chậm, mẫn cảm với các bệnh thứ cấp | So sánh kích cỡ đàn; theo dõi tôm sau lột hoặc sau xử lý ao |
| Nặng | Vùng cơ màu đen dưới lớp vỏ kitin ở mặt lưng phần bụng, ở chân bơi và chân bò; vệt đen trên mang; vết đen ở dạ dày, ruột | Bắt tôm lên soi cận cảnh phần bụng, mang, chân bơi |
| Rất nặng | Biến dạng cấu trúc, dị tật xương sống, ưỡn lưng, xuất huyết gốc vỏ, mất sắc tố vỏ | Quan sát hình thái tổng thể của tôm |
Lưu ý: nhiều biểu hiện trên như giảm ăn, yếu ớt cũng có thể do khí độc, bệnh đường ruột hoặc thiếu khoáng. Trong thực tế rất khó xác định tình trạng thiếu Vitamin C riêng lẻ, do đó bà con nên kiểm tra đồng thời các chỉ tiêu môi trường trước khi kết luận.
Nhu cầu và chế độ sử dụng Vitamin C
Nhu cầu Vitamin C của tôm đều theo định lượng, phụ thuộc vào các yếu tố như khẩu phần thức ăn, kích thước, tốc độ tăng trưởng, hình thức nuôi, tình trạng sinh lý, giai đoạn phát triển và các đặc tính của môi trường nước. Nhu cầu Vitamin C thay đổi tùy theo giai đoạn phát triển của tôm.
Ở thời kỳ ấu trùng, tôm cần cung cấp hàm lượng Vitamin C cao hơn. Ở thời kỳ ấu trùng tôm càng xanh cần bổ sung 200mg Vitamin C/kg thức ăn. Ở thời kỳ tôm giống cần bổ sung 100mg Vitamin C/kg thức ăn.Tôm bị bệnh thì nhu cầu bổ sung Vitamin C cũng nhiều hơn so với tôm khỏe mạnh.
Nhằm hạn chế sự hao hụt Vitamin C, bà con nên bổ sung vào thức ăn ở các dạng khác nhau, có thể bổ sung Vitamin C vào thức ăn loại vi bọc vì hàm lượng Vitamin C ở dạng này là 80-90%, có thể lưu trữ trong vài tháng.
Cách bổ sung Vitamin C cho tôm đúng, đủ
Thời điểm bổ sung Vitamin C cho tôm:
Nên bổ sung thường xuyên vào thức ăn khi thời tiết thay đổi hoặc xung quanh ao nuôi có dịch bệnh. Ngoài ra còn nhiều mốc khác mà tôm dễ stress như thả giống và thuần hóa, trước – sau khi lột xác, khi khí độc tăng, sau khi dùng thuốc hóa chất, và trước các thao tác như kéo nhá, sang ao, phân cỡ, thu hoạch. Chi tiết dấu hiệu nhận biết và cách bổ sung cho từng mốc, bà con xem: Khi nào cần bổ sung vitamin C cho tôm? 7 thời điểm quan trọng
Liều lượng Vitamin C cho tôm:
Liều thường dùng khoảng 500 – 1.000 mg vitamin C/kg thức ăn, tùy loại sản phẩm. Bổ sung định kỳ khoảng 3 – 5 ngày/tháng với tôm bình thường; khi tôm bị bệnh cần tăng liều và bổ sung 5 – 7 ngày liên tục. Nhu cầu ở giai đoạn ấu trùng cao hơn tôm lớn. Cách quy đổi liều theo hàm lượng sản phẩm và liều theo từng giai đoạn phát triển, bà con xem chi tiết tại: Liều lượng sử dụng vitamin C cho tôm
Kỹ thuật bổ sung Vitamin C cho tôm:
- Trộn vào thức ăn: cách phổ biến nhất. Trộn đều, dùng chất bám dính để hạn chế vitamin C tan ra nước; sau khi trộn để thức ăn nghỉ khoảng 20 – 30 phút cho dưỡng chất thấm đều rồi mới cho ăn.
- Tạt xuống ao: dùng khi cần bù nhanh cho cả ao, liều tính theo thể tích nước.
- Ưu tiên dạng vi bọc: hàm lượng vitamin C ở dạng này đạt 80 – 90% và có thể lưu trữ được vài tháng, giúp hạn chế hao hụt.
- Kiểm tra nhá thường xuyên: đánh giá tôm hấp thu thức ăn có vitamin thế nào để điều chỉnh liều hợp lý.
Lưu ý: Không kết hợp sử dụng Vitamin C với kháng sinh, vì Vitamin C là axit, khi kết hợp với kháng sinh trong nuôi tôm sẽ không có tác dụng.
Cách chọn loại Vitamin C cho tôm:
Trong quá trình nuôi, tôm thường mắc nhiều loại bệnh do tác động môi trường, nguồn dinh dưỡng. Vì vậy, Vitamin C là một trong những yếu tố dinh dưỡng vi lượng thiết yếu giúp tôm tăng trưởng, khỏe mạnh và kháng bệnh, nhất là giai đoạn chuyển mùa. Việc bổ sung Vitamin C cho tôm là rất cần thiết và quan trọng nhằm mang lại cho người nuôi hiệu quả và lợi ích kinh tế.
Vitamin C trên thị trường có 2 dạng chính là nguyên chất và thương mại. Sản phẩm thương mại có hàm lượng đa dạng (10%, 15%, 20%, 25%, 30%) — hàm lượng càng cao thì liều bổ sung càng giảm và ngược lại.
Khi chọn, bà con nên xem kỹ thành phần, hàm lượng ghi trên nhãn, đối chiếu với điều kiện nuôi và nguồn cung tại địa phương. Ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và hướng dẫn sử dụng đầy đủ.
Sản phẩm vitamin C do BIOGENCY phân phối có thể kết hợp cùng Microbe-Lift AQUA C (làm sạch nước), AQUA N1 (xử lý khí độc) và Microbe-Lift DFM (men đường ruột). Để được tư vấn thêm cách bổ sung Vitamin C cho tôm tốt nhất hãy liên hệ ngay với BIOGENCY qua HOTLINE 0909 538 514. Chúc bà con một mùa vụ bội thu!
>>>Xem thêm: Bổ sung khoáng cho tôm
