Tôm búng lên mặt nước là hiện tượng thường gặp. Tuy nhiên nếu tần suất xảy ra cao, đôi khi nó không chỉ là dấu hiệu của sốc môi trường mà còn có thể là cảnh báo bệnh tật. Bài viết này, bà con cùng BIOGENCY tìm hiểu chi tiết hơn về hiện tượng tôm nhảy khỏi mặt nước.
Nguyên nhân tôm búng lên mặt nước
Trong quá trình nuôi tôm, bà con thường thấy tôm có hành động búng, nhảy lên mặt nước. Dưới đây là các nguyên nhân dẫn đến hiện tượng tôm nhảy lên trên mặt nước.
– Môi trường nước ao thiếu oxy:
Hiện tượng tôm búng lên mặt nước thường được bà con bắt gặp, nhất là vào những ngày nhiệt độ cao, nắng nóng kéo dài. Nguyên nhân là vì tôm là động vật biến nhiệt, nhiệt độ cao đột ngột (buổi trưa, chiều nắng gắt) khiến tôm bị sốc, từ đó có phản ứng nhảy lên mặt nước.
Bên cạnh đó, nhiệt độ cao làm giảm khả năng hòa tan oxy trong nước. Nếu cộng hưởng các yếu tố như mật độ tôm cao, ao tôm ô nhiễm, các vi sinh vật và chất hữu cơ phân huỷ nhiều hơn, ao có khí độc hay tảo bùng phát thì lượng oxy trong ao càng thấp.
Khi tôm thiếu oxy sẽ có xu hướng bơi loạn, búng lên mặt nước để tìm oxy. Đây cũng là lý do vào những ngày trời nắng nóng kéo dài, tôm thường giảm ăn, dễ nổi đầu.
– Tôm đang mắc bệnh:
Trường hợp tôm nhảy lên mặt nước đồng loạt thì nguyên nhân chính là do biến động môi trường hoặc thiếu oxy. Tuy nhiên nếu chỉ có một số con nhảy lên, kèm theo các hiện tượng như đục cơ, phân trắng, mang đen thì bà con cần thận trọng, vì đây có thể là dấu hiệu cho thấy tôm đang bị bệnh, điển hình như:
Bệnh trên mang (nấm, ký sinh trùng, vi khuẩn)
Tôm bị đóng rong, đen mang, thối mang, hoặc ký sinh trùng bám (trùng quả dưa, trùng bánh xe…). Khi mang bị tổn thương, giảm khả năng hô hấp, khiến tôm thiếu oxy cục bộ nên thường bơi lờ đờ, nhảy lên mặt nước để tìm oxy.
Bệnh đường ruột
Tôm nhiễm vi khuẩn đường ruột, phân trắng, dẫn đến sức khỏe yếu, dễ nổi đầu hoặc bơi không bình thường.
Hội chứng EMS/hoại tử gan tụy cấp (AHPND)
Khi gan tụy bị tổn thương, tôm giảm khả năng trao đổi chất sẽ khiến tôm dễ stress, nổi đầu, nhảy lên mặt nước.
Bệnh đốm trắng, hoại tử cơ
Khi nhiễm nặng, tôm thường phản ứng bất thường, bơi loạn, có thể nhảy lên mặt nước.
– Yếu tố khác:
Ngoài các nguyên nhân trên thì hiện tượng tôm búng lên mặt nước có thể đến từ những nguyên nhân khác như:
- Thức ăn không phù hợp, tôm thiếu dinh dưỡng.
- Khí độc trong ao tôm cao.
- Ban đêm, khi có ánh sáng từ đèn chiếu sáng làm tôm bị kích thích và nhảy lên.
Xem thêm: Nhu cầu dinh dưỡng của tôm giống và tôm trưởng thành khác nhau như thế nào?
Cách xử lý hiện tượng tôm búng lên mặt nước
Khi phát hiện tôm búng lên mặt nước, bà con cần kiểm tra nhanh chất lượng nước, bà con có thể dùng test sera đo lường các yếu tố môi trường như hàm lượng oxy hòa tan (DO), pH, nhiệt độ, độ kiềm, NH3, H2S,…
Nếu hàm lượng DO thấp (<4 mg/l) cần cấp oxy ngay bằng cách tăng cường quạt nước, sục khí hoặc dùng viên oxy để bổ sung oxy.
Tôm thiếu oxy sẽ dạt vào bờ, nặng hơn là chết khi lột xác. Nếu pH dao động lớn ngày/đêm thì có thể tảo trong ao có vấn đề. Nếu nhiệt độ quá cao, bà con nên hạn chế cho tôm ăn, có thể bổ sung thêm nước từ ao lắng để hạ nhiệt. Nếu ao có khí độc, kết hợp men vi sinh để xử lý.
Sau khi cấp cứu khẩn cấp, bà con tiến hành xác định nguyên nhân gốc rễ của hiện tượng tôm búng lên mặt nước để xử lý hiệu quả. Đặc biệt nếu nghi tôm mang bệnh thì bà con có thể bắt mẫu kiểm tra, từ đó có hướng điều trị sớm, giảm thiểu thiệt hại.
Hướng dẫn phòng ngừa hiện tượng tôm búng lên mặt nước
Để phòng ngừa hiện tượng tôm búng lên mặt nước, bà con cần quản lý tổng hợp từ môi trường, thức ăn đến sức khỏe tôm.
Quản lý quy trình cho tôm ăn:
- Bà con lựa chọn thức ăn chất lượng, không hư hỏng, ẩm mốc.
- Cho tôm ăn vừa đủ theo khẩu phần (xác định theo tuổi, kích cỡ, trọng lượng, mật độ tôm). Nên ghi chép nhật ký cho ăn để dễ quản lý.
- Điều chỉnh lượng thức ăn theo thời tiết, sức khỏe, chất lượng đáy ao và màu nước.
- Trời nắng nóng, mưa lớn, tôm lột xác thì nên giảm 30-50% lượng thức ăn. Khi tôm thiếu oxy bà con có thể dừng cho ăn.
- Không nên cho tôm ăn nhiều để tránh dư thừa gây ô nhiễm đáy, thay vào đó nên cho ăn ít nhưng đều, tăng khẩu phần từ từ.
- Định kỳ bổ sung vitamin, khoáng để tăng cường hệ miễn dịch cho tôm.
- Sử dụng sàng ăn (4-6 sàng/1000m2 ao), kiểm tra sàng sau mỗi 2h để dễ điều chỉnh, kiểm soát khẩu phần ăn hằng ngày của tôm.
Bà con có thể kết hợp sử dụng men vi sinh Microbe-Lift DFM, bổ sung đến 4 chủng lợi khuẩn đường ruột giúp tôm tiêu hoá thức ăn tốt hơn, hấp thu dinh dưỡng hiệu quả hơn, đồng thời giảm nguy cơ mắc bệnh đường ruột.
Kiểm soát các yếu tố về môi trường nước ao:
Bà con cần đảm bảo các yếu tố môi trường ao được duy trì ổn định.
- Vận hành quạt nước, sục khí, nhất là vào đêm và rạng sáng để duy trì oxy hòa tan.
- Dùng lưới lan che ao, cấp nước từ ao lắng khi nhiệt độ cao để tránh tôm bị sốc nhiệt.
- Định kỳ bổ sung men vi sinh phân huỷ chất hữu cơ, ngăn ngừa khí độc.
- Định kỳ hút bùn, tránh tích tụ chất thải đáy ao, hình thành khí độc.
Bà con tham khảo sử dụng định kỳ các sản phẩm men vi sinh giúp duy trì môi trường ao tôm thuận lợi để tôm phát triển:
- Microbe-Lift AQUA C: Phân huỷ thức ăn thừa, phân tôm, làm sạch ao tôm
- Microbe-Lift AQUA SA: Giúp phân huỷ bùn đáy ao.
- Microbe-Lift AQUA N1: Xử lý khí độc (NH3, H2S) trong ao tôm.
Như vậy, hiện tượng tôm búng lên mặt nước có thể do môi trường thay đổi làm tôm bị sốc, ao nuôi thiếu oxy hoặc tôm đang mắc một số bệnh. Do vậy bà con không nên chủ quan, cần quan sát kỹ, nhận định để có hướng xử lý sớm nhất.
Mọi thắc mắc bà con có thể liên hệ theo số HOTLINE 0909 538 514 để được hỗ trợ và giải đáp kịp thời. BIOGENCY kính chúc bà con có một vụ mùa bội thu!
>>>Xem thêm: Công thức đánh khoáng cho ao tôm đúng, đủ
