Nguồn thức ăn cho tôm gồm 3 loại: thức ăn tự nhiên, thức ăn công nghiệp và thức ăn tự chế. Nhiều bà con thường chú trọng thức ăn công nghiệp, tự chế mà bỏ qua vai trò của thức ăn tự nhiên – vốn là mắt xích quan trọng trong quá trình phát triển của tôm. Mời bà con cùng BIOGENCY tìm hiểu vai trò và cách quản lý các loại thức ăn tự nhiên cho tôm.
Vai trò của thức ăn tự nhiên cho tôm
Trong nuôi tôm nước ngọt, nước mặn hay nước lợ thì các loại thức ăn tự nhiên (bao gồm cả động vật và thực vật có trong môi trường sống) đều giữ vai trò quan trọng đối với tôm nuôi. Đặc biệt là ở giai đoạn phát triển từ ấu trùng lên tôm trưởng thành.
Tôm ở giai đoạn ấu trùng có kích thước rất nhỏ, hệ thống tiêu hóa lẫn enzyme đều chưa hoàn chỉnh. Lúc này, thức ăn tự nhiên chính là nguồn dinh dưỡng quan trọng giúp nâng cao tỉ lệ sống cho tôm.
- Cung cấp nguồn axit amin thiết yếu và nhiều enzyme cần thiết cho tôm.
- Cung cấp nguồn protein phong phú cho quá trình tăng trưởng của tôm diễn ra nhanh hơn. Các loài sinh vật phù du này được coi như “nhà máy lọc sinh học” cho ao tôm nhờ khả năng phản ứng nhanh với các tác nhân gây stress môi trường.
- Duy trì dòng năng lượng và chu kỳ dinh dưỡng: phân và thức ăn thừa được vi khuẩn chuyển hóa thành dinh dưỡng cho sinh vật phù du, đồng thời giúp giảm amoniac và nitrat — nguyên nhân hình thành khí độc.
- Là chỉ báo môi trường: theo dõi mật độ động – thực vật phù du giúp đánh giá mức độ ô nhiễm nước ao.
Tóm lại, tôm là loài động vật ăn tạp, vì vậy các nguồn thức ăn công nghiệp lẫn tự nhiên đều rất quan trọng đối với chúng. Do thói quen và tập tính sống nên dù bà con có bổ sung thức ăn công nghiệp thường xuyên thì tôm vẫn sẽ bơi đi tìm kiếm nguồn thức ăn tự nhiên. Đặc biệt là trong hệ thống nuôi Biofloc, người ta chỉ thả xuống một lượng thức ăn công nghiệp nhất định, còn lại lượng floc được nuôi cấy sẽ vừa là thức ăn cho tôm vừa đóng vai trò như các nhà máy sinh học xử lý môi trường nước ao nuôi.
Bà con nuôi tôm lưu ý, cùng với chế độ cho ăn hàng ngày, phải chú ý quan sát và đảm bảo lượng vi tảo, động vật phù du trong nước ở mức đủ cho tôm sinh trưởng ổn định.
Các loại thức ăn tự nhiên có trong ao tôm
Có hai loại thức ăn tự nhiên cho tôm là:
– Thực vật phù du (tảo)
Tảo là nguồn thức ăn tự nhiên đầu tiên và quan trọng với tôm, vừa sinh sản nhanh vừa giàu dinh dưỡng:
- Hàm lượng protein ở tảo là thành phần hữu cơ chính, khoảng 12–35% trọng lượng khô tùy loài; một số loài như Spirulina, Chlorella có thể cao hơn (tới 50–60%).
- Tảo chứa đầy đủ các amino axit thiết yếu cho sự tăng trưởng của tôm.
- Tảo có đặc tính dinh dưỡng phong phú, tiêu biểu là axit béo không bão hòa cao (HUFA) n-3, rất hữu ích cho sự sống sót của ấu trùng tôm.
Hiện tại có hơn 40 loài tảo khác nhau được sử dụng làm thức ăn sống cho các loại động vật, trong đó có tôm.
– Động vật phù du
Động vật phù du gồm các loài động vật nhỏ li ti sống trôi nổi trong nước ao tôm. Chúng là thức ăn trực tiếp của tôm từ giai đoạn tôm còn nhỏ cho đến khi trưởng thành nhờ sở hữu giá trị dinh dưỡng cao:
- Hàm lượng protein ở động vật phù du chứa khoảng 50–60% theo khối lượng khô.
- Chứa đầy đủ các loại axit amin thiết yếu cho tôm phát triển.
Động vật phù du có đặc tính là sẽ nổi lên mặt nước vào sáng sớm và ban đêm, còn ban ngày thường chìm xuống dưới ao. Chúng phát triển mạnh vào mùa xuân, thường nổi từng đám lên trên mặt ao. Các nhà nghiên cứu phải soi chúng dưới kính hiển vi để phát hiện và phân biệt được những loài động vật phù du khác nhau.
Trong đó, các loài động vật phù du quan trọng nhất có thể kể đến:
- Protozoa (động vật nguyên sinh).
- Rotifera (luân trùng).
- Các loài giáp xác như rận nước (Daphnia), trứng nước hay bo bo (Moina), bọ một mắt (Cyclops),…
Xem thêm: Hàm lương protein và axi amin trong thức ăn cho tôm
Quản lý thức ăn tự nhiên cho tôm như thế nào?
Lượng thức ăn tự nhiên trong ao tôm nhiều hay ít, có chất lượng hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố, quan trọng nhất là chất lượng nước ao.
Sự phát triển của nguồn thức ăn tự nhiên cho tôm phụ thuộc vào việc bà con gây màu nước trước khi thả giống. Vào thời điểm chuẩn bị ao, cần thực hiện các biện pháp gây màu nước ao tôm để ao có được màu đạt tiêu chuẩn như màu trà, xanh nõn chuối, xanh vàng hoặc màu đậu xanh.
Ở tháng đầu tiên ương ao thường dễ mất màu. Bà con nên chủ động gây nguồn thức ăn tự nhiên cho tôm bằng cách sử dụng các sản phẩm truyền thống như bột đậu nành, bột huyết hoặc một số sản phẩm công nghiệp chất lượng để mang lại hiệu quả nhanh hơn.
Ngoài ra, việc nuôi tôm với mật độ quá dày và bổ sung quá nhiều thức ăn cũng ảnh hưởng tới nguồn thức ăn tự nhiên của tôm. Việc này khiến chất thải hữu cơ tích lũy nhiều trong lớp bùn đáy ao, làm độc tố phát sinh, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, phát triển và sự phong phú của cả quần thể động vật phù du lẫn tôm trong ao.
Vì vậy việc định kỳ xử lý khí độc ao nuôi, xử lý lớp bùn đáy ao cũng là một vấn đề quan trọng bà con không được bỏ qua. Bà con có thể dùng Microbe-Lift AQUA N1 để xử lý khí độc và Microbe-Lift AQUA SA để xử lý bùn đáy, giúp giảm khí độc phát sinh từ bùn.
Bên cạnh đó bà con lưu ý, lượng chất thải trong ao sẽ có xu hướng gia tăng càng về thời điểm cuối vụ. Chất hữu cơ tích tụ nhiều khiến ao nuôi xảy ra tình trạng thiếu oxy, vì cùng lúc có quá nhiều sinh vật sử dụng oxy như tôm nuôi, tảo, vi khuẩn,… Lượng oxy hòa tan càng thấp thì mật độ động vật phù du sẽ giảm dần. Bà con nhớ lưu ý để điều chỉnh hàm lượng oxy trong ao về mức phù hợp, kết hợp sử dụng các sản phẩm men vi sinh hỗ trợ mang đến môi trường ao nuôi lý tưởng cho tôm sinh trưởng.
Một điều khá thú vị liên quan đến hệ động vật phù du trong ao là chúng có thể sẽ cạnh tranh nguồn thức ăn cùng với tôm. Điều này góp phần kích thích sự tranh giành con mồi, giúp tôm linh hoạt, vận động nhiều hơn, từ đó tiêu thụ nhiều thức ăn hơn và cũng sẽ khỏe mạnh, chóng lớn hơn. Vì vậy bà con nhớ tham khảo thực hiện các biện pháp mà BIOGENCY gợi ý ở trên để quản lý lượng thức ăn tự nhiên trong ao tôm luôn ở mức ổn định, thích hợp cho sự phát triển của tôm và đảm bảo môi trường nước luôn lý tưởng.
Song song với việc cho tôm ăn thường xuyên, đều đặn với liều lượng hợp lý, bà con cũng cần lưu ý quản lý nguồn thức ăn tự nhiên cho tôm. Chúng giữ vai trò quan trọng đối với tôm ấu trùng lẫn tôm trưởng thành. Hy vọng sau bài viết này, bà con đã nắm rõ hơn về các loại sinh vật phù du làm thức ăn cho tôm. Nếu cần được tư vấn thêm về cách quản lý, cách sử dụng các loại men vi sinh của Microbe-Lift, đừng ngại liên hệ với chúng tôi qua HOTLINE 0909 538 514.
>>>Xem thêm: Cách cho tôm ăn
