Hiện tượng tôm chết trong nhá đang trở thành vấn đề nghiêm trọng đối với nhiều hộ nuôi tôm, đặc biệt trong giai đoạn giữa và cuối vụ. Việc xác định đúng nguyên nhân và áp dụng các biện pháp khắc phục kịp thời là yếu tố then chốt giúp người nuôi giảm thiểu tổn thất. BIOGENCY sẽ cùng bà con tìm hiểu những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này và giải pháp hiệu quả tại bài viết sau!
Tôm chết trong nhá do đâu?
Việc xác định chính xác nguyên nhân tôm chết trong nhá là bước đầu tiên quan trọng để có thể áp dụng biện pháp khắc phục phù hợp. Ba nguyên nhân chính thường gặp bao gồm nhiễm khí độc, thiếu oxy và mắc bệnh.
– Tôm chết trong nhá do nhiễm khí độc
Khí độc trong ao nuôi là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây chết tôm bất thường. Các loại khí độc phổ biến trong ao nuôi tôm bao gồm Amoniac (NH₃), Nitrite (NO₂⁻), và Hydrogen sulfide (H₂S).
Amoniac hình thành từ quá trình phân hủy protein trong thức ăn thừa và chất thải của tôm. Khi nồng độ Amoniac vượt quá 0,1 mg/l, tôm sẽ bị stress và có thể chết. Dấu hiệu nhận biết tôm bị nhiễm độc amoniac là màng mang chuyển sang màu nâu, tôm bơi chậm chạp và thường nổi lên mặt nước.
Nồng độ Nitrit 0,5 mg/l sẽ ảnh hưởng đến khả năng vận chuyển oxy trong máu của tôm, khi nồng độ Nitrit tăng lên cao từ 10 mg/l tùy vào độ mặn trong ao tôm sẽ chết gây nên tình trạng rớt cục thịt.
Hydrogen sulfide thường xuất hiện khi có quá nhiều chất hữu cơ tích tụ ở đáy ao trong điều kiện yếm khí.
– Tôm chết trong nhá do thiếu oxy
Oxy hòa tan là yếu tố sống còn đối với tôm. Nồng độ oxy trong nước ao nuôi cần duy trì ít nhất 5-6 mg/l để tôm sinh trưởng bình thường. Khi nồng độ oxy giảm xuống dưới 3 mg/l, tôm sẽ bị stress nghiêm trọng và có thể chết hàng loạt. Dấu hiệu nhận biết tôm thiếu oxy là tôm tập trung ở khu vực có sục khí, bơi lên mặt nước, mang tôm mở to và màu đỏ. Tôm thường chết vào sáng sớm sau đêm thiếu oxy.
Nguyên nhân gây thiếu oxy trong ao nuôi tôm thường do:
- Mật độ nuôi quá cao so với khả năng cung cấp oxy của ao.
- Tảo nở hoa quá mức, tiêu thụ oxy vào ban đêm
- Thời tiết âm u kéo dài, giảm quá trình quang hợp.
- Hệ thống sục khí hoạt động không hiệu quả.
- Quá nhiều chất hữu cơ phân hủy tiêu thụ oxy.
– Tôm chết trong nhá do mắc bệnh
Các bệnh nhiễm khuẩn và virus cũng là nguyên nhân quan trọng gây chết tôm trong nhá. Một số bệnh phổ biến bao gồm:
- Bệnh đốm trắng (WSSV): Gây tỷ lệ chết cao có thể lên tới 90-100%. Dấu hiệu nhận biết là xuất hiện các đốm trắng trên vỏ đầu ngực và bụng tôm, tôm ngừng ăn và chết nhanh.
- Bệnh hoại tử gan tụy cấp (AHPNS): Hay còn gọi là hội chứng chết sớm ở tôm. Tôm bị bệnh có gan tụy bị teo nhỏ, màu trắng hoặc vàng nhạt, tốc độ sinh trưởng chậm và có thể chết.
- Bệnh phân trắng: Gây ra bởi vi bào tử Enterocytozoon hepatopenaei (EHP). Tôm bị bệnh có phân màu trắng, sinh trưởng chậm, tỷ lệ chuyển đổi thức ăn kém.
- Nhiễm khuẩn Vibrio: Gây viêm gan tụy, làm tôm yếu và dễ chết. Nước ao thường có màu xanh hoặc nâu đỏ bất thường khi có hiện tượng này.
Cách khắc phục hiện tượng tôm chết trong nhá hiệu quả
Để hạn chế tối đa tình trạng tôm chết trong nhá, bà con cần tập trung vào công tác phòng bệnh ngay từ những ngày đầu thả nuôi. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ giúp môi trường ao nuôi ổn định, giảm thiểu rủi ro dịch bệnh và nâng cao tỷ lệ sống của tôm.
- Cải tạo ao kỹ lưỡng, loại bỏ mầm bệnh cũ: Đây là bước quan trọng để tạo nền tảng môi trường sạch. Nếu không xử lý triệt để, các vi khuẩn và ký sinh trùng từ vụ nuôi trước có thể tái phát, gây nguy hiểm cho tôm mới thả.
- Chọn giống chất lượng cao, có khả năng kháng bệnh tốt: Con giống khỏe mạnh giúp hạn chế nguy cơ nhiễm bệnh ngay từ đầu, đồng thời sinh trưởng nhanh, mang lại hiệu quả nuôi trồng cao hơn.
- Quản lý chặt chẽ chất lượng nước: Các chỉ số như pH, độ mặn, oxy hòa tan cần được kiểm soát thường xuyên. Đặc biệt, vào thời điểm giao mùa hoặc mưa lớn kéo dài, môi trường dễ biến động, nếu không xử lý kịp thời sẽ khiến tôm yếu đi và dễ mắc bệnh.
- Kiểm tra nhá tôm hàng ngày: Việc quan sát tôm ăn và hoạt động trong nhá giúp phát hiện sớm dấu hiệu bất thường như bỏ ăn, bơi lờ đờ hoặc vỏ đổi màu. Từ đó, bà con có thể kịp thời xử lý để tránh dịch bệnh lây lan.
Các sản phẩm men vi sinh giúp phòng tránh tôm chết trong nhá
Men vi sinh đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng hệ sinh thái ao nuôi và phòng ngừa các nguyên nhân gây chết tôm. Các sản phẩm từ thương hiệu Microbe-Lift được nhiều người nuôi tin dùng nhờ hiệu quả đã được chứng minh.
– Microbe-Lift AQUA N1: Kiểm soát khí độc
Microbe-Lift AQUA N1 là sản phẩm vi sinh dạng lỏng chuyên biệt được phát triển để xử lý khí độc trong ao nuôi tôm. Sản phẩm chứa hai chủng vi khuẩn quan trọng là Nitrosomonas sp và Nitrobacter sp, có khả năng chuyển hóa Amoniac và Nitrit thành Nitrat ít độc hại.
Cơ chế hoạt động của AQUA N1 dựa trên quá trình nitrification tự nhiên. Vi khuẩn Nitrosomonas sp sẽ oxy hóa Amoniac (NH₃) thành Nitrit (NO₂⁻), sau đó vi khuẩn Nitrobacter sp tiếp tục oxy hóa Nitrit thành Nitrat (NO₃⁻). Nitrate ít độc hại hơn nhiều so với Amoniac và Nitrite , đồng thời có thể được tảo sử dụng làm nguồn dinh dưỡng.
Ưu điểm của Microbe-Lift AQUA N1:
- Xử lý hiệu quả Amoniac và Nitrite độc hại.
- Hoạt động ổn định trong điều kiện môi trường khắc nghiệt.
- Không gây tác động tiêu cực đến tôm và môi trường ao.
– Microbe-Lift AQUA C: Phân hủy chất hữu cơ, làm sạch môi trường ao
Microbe-Lift AQUA C là quần thể vi sinh dạng lỏng hoạt độ cao, chuyên phân hủy chất hữu cơ và làm sạch nước ao nuôi. Sản phẩm chứa hỗn hợp các chủng vi khuẩn có lợi có khả năng phân hủy hiệu quả thức ăn thừa, chất thải của tôm và các chất hữu cơ khác tích tụ trong ao.
Các vi khuẩn trong AQUA C hoạt động mạnh mẽ trong việc phân hủy protein, lipid, và carbohydrate phức tạp thành những hợp chất đơn giản hơn, dễ hấp thụ. Microbe-Lift AQUA C được khuyến nghị sử dụng sử dụng định kỳ 1-2 lần/tuần để duy trì hiệu quả tối ưu, giúp:
- Giảm tích tụ chất hữu cơ ở đáy ao.
- Hạn chế hình thành khí độc từ quá trình phân hủy yếm khí.
- Cải thiện chất lượng nước và độ trong của ao.
- Giảm mùi hôi từ ao nuôi.
– Microbe-Lift DFM: Tăng cường lợi khuẩn đường ruột
Microbe-Lift DFM là sản phẩm men vi sinh chuyên biệt được thiết kế để cung cấp hệ lợi khuẩn cho đường ruột tôm. Sản phẩm ứng dụng trong phòng ngừa bệnh phân trắng và các bệnh đường ruột khác ở tôm.
DFM chứa hỗn hợp các chủng lợi khuẩn được tuyển chọn đặc biệt như Lactobacillus, Bacillus, và Enterococcus. Các chủng vi khuẩn này có khả năng:
- Tạo ra môi trường acid trong ruột, ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn có hại.
- Sản xuất các enzyme tiêu hóa giúp tôm hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn.
- Tăng cường hệ miễn dịch tự nhiên của tôm.
- Cạnh tranh dinh dưỡng và không gian sống với vi khuẩn gây bệnh.
Sử dụng Microbe-Lift DFM đều đặn giúp tôm có hệ tiêu hóa khỏe mạnh, tăng khả năng kháng bệnh và giảm tỷ lệ chết do các bệnh đường ruột. Sản phẩm có thể trộn trực tiếp vào thức ăn hoặc pha vào nước rồi tạt đều xuống ao.
Hiện tượng tôm chết trong nhá có thể kiểm soát hiệu quả bằng việc xác định nguyên nhân và sử dụng men vi sinh Microbe-Lift AQUA N1, AQUA C, DFM để xử lý và phòng ngừa rủi ro. BIOGENCY khuyến khích bà con áp dụng nuôi bền vững kết hợp quản lý môi trường tốt và sản phẩm sinh học an toàn, liên hệ HOTLINE 0909 538 514 để được tư vấn chi tiết.
>>>Xem thêm: Tôm búng lên mặt nước là dấu hiệu gì? Nguyên nhân và cách xử lý
